KURTULUŞ SAVAŞI TARİH SIRALAMASI

1919

1 Ocak 1919                   İngilizlerin Antep'i işgali.

3 Ocak 1919                   İngilizlerin Cerablus'u işgal etmeleri.

                                       Ardahan'da düşman işgaline mani olunmak üzere bir kongre toplanması.

7 Ocak 1919                   Konya istasyonunun düşman tarafından işgal edilmesi.

10 Ocak 1919                 Padişah Vahdettin'in İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe'a bütün umudunu İngiltere'ye bağladığını bildirdiği mesajı.

12 Ocak 1919                 İngilizlerin Ermeni amaçlarına hizmet etmek üzere Kars'a yerleşmeleri.

14 Ocak 1919                 Bir Yunan birliğinin Hadımköyü'nden Lüleburgaz'a kadar demiryolunu işgali.

15 Ocak 1919                 İngilizlerin Haydarpaşa İstasyonu'nu, Fransızların Şark demiryollarını işgal etmeleri.

17 - 18 Ocak 1919          Kars'ta bir kongre toplanması (Büyük Kars Kongresi) ve "Cenubi garbi Kafkas Hükümeti Muvakkatesi Milliyesi" adıyla yönetim kurması.

                                       Cenubigarbi Kafkas Hükümeti 25 Mart 1919 tarihinden başlayarak, "Cenubigarbi Kafkas Hükümeti Cumhuriyesi" adını kullanmaya başlamıştır.

18 Ocak 1919                 İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplandığı Paris Barış Konferansı'nın açılışı.

22 Ocak 1919                 Türk Kuvvetleri'nin Batum'u boşaltması.

                                       Konya İstasyonu'nun İngilizler tarafından işgal edilmesi.

30 Ocak 1919                 Paris Barış Konferansında Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasının kararlaştırılması.

1 Şubat 1919                  Kasaba (Turgutlu) Aydın Demiryolu'nun İngilizler ve Fransızlar tarafından işgali.

3 Şubat 1919                  Fransızların Pozantı'nın güneyindeki Akköprü ve Çiftehan'ı işgal etmesi.

                                       Venizelos'un, Paris Barış Konferansı'nda Yunan görüşünü savunması : (Bütün adaları, Trakya'yı ve Batı Anadolu'yu Yunanistan için istemesi)

8 Şubat 1919                  Fransız işgal orduları başkomutanı general Francete Esperay'in Sirkeci'den Beyoğlu'na kadar beyaz at üzerinde ve Rum tezahüratı ile yürüyüşü

9 Şubat 1919                  Hadisat Gazetesi'nde Süleyman Nazif'in Fransız generalinin davranışını yeren ünlü yazısı. "Kara Bir Gün".

12 Şubat 1919                Trabzon'da "Trabzon Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti"nin kuruluşu.

19 Şubat 1919                Karadeniz Bölgesindeki Rum faaliyetlerine karşı Samsun'da, "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti"nin kuruluşu.

22 Şubat 1919                Maraş'ın İngilizler tarafından işgal edilmesi.

23 Şubat 1919                Samsun'da Rum tehlikesine karşı faaliyete geçen "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti"nin Tokat şubesinin kuruluşu

                                       XX. Kolordu Komutanlığına atanan Ali Fuat Paşa'nın İstanbul'dan Konya'ya hareketi.

26 Şubat 1919                Paris Barış Konferansı'nda, Aharonyan ile Nubar Paşa'nın Ermeni isteklerini açıklamaları.

27 Şubat 1919                İngilizlerin Birecik'i işgal etmeleri

                                       Rauf Beyin (Orbay) askerlikten istifası.

2 Mart 1919                   Nusaybin'den dönen Ali İhsan Paşa'nın (Sabis) Haydarpaşa istasyonunda İngilizler tarafından tutuklanması.

3 Mart 1919                   "Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Milliye Cemiyeti"nin Erzurum şubesinin kuruluşu.

                                       Tevfik Paşa'nın istilası.

4 Mart 1919                   Birinci Damat Ferit Paşa kabinesinin kuruluşu.

7 Mart 1919                   Kozan'ın işgali.

10 Mart 1919                 İstanbul'da İngilizlerin isteği ile bazı tanınmış kişilerin tutuklanması.

24 Mart 1919                 İngilizlerin Urfa'yı işgali.

30 Mart 1919                 İngilizlerin Merzifon'u işgali.

                                       Damat Ferit Paşa'nın İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe'a İngiliz himayesini isteyen bir proje vermesi.

                                       Boğazlayan kaymakamı Kemal Bey'in Ermeni tehciri dolayısıyla, Divanı Harp kararıyla, İstanbul'da idamı ve ertesi gün halkın olayı büyük gösterilerle protesto etmesi.

11 Nisan 1919                 XI. Kolordu Komutanlığına atanana Kazım Karabekir'in İstanbul'da Mustafa Kemal Paşa'ya veda ziyareti.

12 Nisan 1919                 Albay Fahrettin Bey'in (Altay), III. Kolordu Komutanlığına atanması.

13 Nisan 1919                 İngilizlerin Kars'ı işgal edip Cenubigarbi Kafkas Hükümeti'nin dağıtması.

16 Nisan 1919                 Fransızların Afyon'u işgali.

20 Nisan 1919                 Gürcü ordusunun, milli şura kuvvetlerini bozarak Ardahan'ı işgali.

                                       Adana'da "Kilikyalılar Cemiyeti"nin kuruluşu.

28 Nisan 1919                 Divan-ı Harb-i Örfi'nin İstanbul'da duruşmalara başlaması

29 Nisan 1919                 Harbiye Nazırı Şakir Paşa'nın, Mustafa Kemal Paşa'ya "Türklerin Rumlara yaptığı baskıyı yerinde incelemek ve önlemek üzere Karadeniz Bölgesine müfettiş olarak gönderilmesinin kararlaştırıldığını bildirmesi."

30 Nisan 1919                 Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu kıtaatı müfettişliğine atanması.

                                       İngilizlerin Kars'ın yönetimini Ermenilere devretmesi.

3 Mayıs 1919                  XV. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir'in Erzurum'a gelişi.

5 Mayız 1919                  Paris Konferansı görüşmelerinde, Lloyd George'un Yunanlıların İzmir'e çıkarılmasını önermesi

10 Mayıs 1919                İtilaf Devletleri temsilcilerinin, Paris'te Yunanlıların İzmir'i işgali konusunda karar almaları.

11 Mayıs 1919                Mardin bölgesinde Ali paşa ayaklanması.

                                       İtalyanların Marmaris, Fethiye ve Bodrum'u işgali.

                                       Bir kısım Amerikan savaş gemilerinin İzmir'e gelişi.

14 Mayıs 1919                Genelkurmay başkanlığına Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI) ikinci kez atanması.

                                       Mustafa Kemal Paşa'nın, Sadrazam Damat Ferit ile yeni görevi hakkında görüşmesi.

                                       İzmir civarındaki Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale istihkamlarının İngiliz, Fransız ve Yunan birliklerince işgali.

                                       İtalyanların Kuşadası'na çıkarma yapması ve Selçuk İstasyonu'nun işgali.

15 Mayıs 1919                İzmir'in yunan birlikleri tarafından işgali.

                                       Yunan askerlerine ilk kurşunu atan Hasan Tahsin'in şehit edilişi.

                                       Mustafa kemal paşa'nın Padişah Vahdettin tarafından kabulü.

                                       Muğla'da, İzmir'in işgalini protesto amacıyla miting.

16 Mayıs 1919                Mustafa Kemal Paşa'nın Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılışı.

                                       Seferi Hisar'ın Yunanlılar tarafından işgali.

                                       Güllük'ün İtalyanlar tarafından işgali.

                                       Denizli, Tavas, Kastamonu'da İzmir'in işgalini protesto mitingleri.

17 Mayıs 1919                Albay Refet Bey'in (BELE) III. Kolordu komutanlığına atanması.

                                       İtalyanların Söke'yi işgali.

                                       Yunanlıların Urla ve Çemşe'yi işgali.

19 Mayıs 1919                Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışı.

                                       Aydın ve İstanbul'da İzmir'in işgalini protesto mitingleri.

20 Mayıs 1919                İstanbul'da "İngiliz Muhipleri Cemiyeti"nin kuruluşu.

                                       Yunan kuvvetlerinin Torbalı'yı işgali.

                                       İstanbul'da, Üsküdar Doğancılar'da İzmir'in işgalini protesto mitingi.

21 Mayıs 1919                Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'dan, Erzurum'dan XV. Kolordu komutanı Kazım Karabekir Paşa'ya telgrafı:

                                       "Umumi durumumuzun almakta olduğu vahim şekilden pek elemli ve müteessirim. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son vicdani vazifeyi yakından müşterek mesai ile yerine getirmek mümkün olacağı kanaatiyle bu son memuriyeti kabul ettim. Bir an evvel Zat-ı alinize kavuşmak arzusundayım"

                                       Menemen ve Seydiköy'ün işgali.

22 Mayıs 1919                Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'dan Sadaret'e raporu:

                                       "Millet yek vücut olup, hakimiyet esasını, Türklük duygusunu hedef ittihaz etmiştir."

                                       Genelkurmay başkanı Cevat Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI), Yunanlıların bazı yerlerde silah teslim almaları üzerine İzmir ve civarına genelgesi:

                                       "Devletin Yunanlılara kaptıracak ne bir silahı, ne de fişeği vardır. Silah teslimi gibi zilletlere meydan bırakılmamasını ehemmiyetle ilave ederim.

                                       Kadıköy'de yabancı işgallerini protesto mitingi.

                                       Balıkesir'de Doğru Söz adlı işgallere karşı gazetelerin yayıma başlaması.

                                       Yunanlıların Selçuk'u işgali.

                                       Diyarbakır'da, İzmir'in işgalini ve Doğu'da bir Ermeni devleti kurulması tasarısını protesto mitingi.

23 Mayıs 1919                İzmir'in Yunanlılar tarafından işgalini protesto amacıyla "Sultan Ahmet Meydanı"nda büyük miting.

24 Mayıs 1919                Rauf Bey'in (ORBAY) Anadolu'ya geçmek üzere İstanbul'dan ayrılışı.

25 Mayıs 1919                Mustafa kemal Paşa'nın Samsun'dan Havza'ya geçişi.

                                       Bayındır ve Karabağ'ın Yunanlılar tarafından işgali.

26 Mayıs 1919                Yunanlıların Manisa'yı işgali.

                                       Yunanlıların Germencik İstasyonu'nu da ele geçirmeleri.

                                       Yıldız Sarayında "Şura-yı Saltanat" toplantısı (Vahdettin'in açış konuşması, Sadrazam Damat Ferit Paşa'nın konuşmasından sonra üyelerin son siyasi durum hakkında görüşlerini bildirmesi.)

27 Mayıs 1919                Yunanlıların Aydın'ı işgali.

28 Mayıs 1919                Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'dan, III., XV. ve XX. Kolordu Komutanlıklarına yazısı:

                                       "Milletin esaretten kurtuluşu, hakim ve müstakil oluşu topraklarında yaşayabilmesi ancak azimkar ve namuslu ellerin milletin kısa ve doğru yoldan müdafaa-i hukuk ve istiklale sevkiyle kabil olacaktır. Mülkiye memurlarının şayan-ı itimat zevatı el ele vererek İstiklalimizin müdafaası emrinde gereken teşkilatı (şüphesiz mahrem)...zaruri ediyorum. Bu husus ihtisası dolayısıyla biz askerlerin uhde, vatanperveresine terettüp etmektedir."

                                       Ayvalık sahillerine çıkarma yapan Yunan kuvvetlerine 172. Piyade Alay Komutanı Yarbay Ali Beyin (Çetinkaya) silahla karşı koyması.

                                       Yunanlıların Tire'yi işgal etmesi.

                                       İngilizlerin İstanbul'da Bekirağa Bölüğü'nde tutulan 67 siyasi tutukluyu Malta'ya sürmesi.

29 Mayıs 1919                Ayvalık ve Turgutlu'nun Yunanlılar tarafından işgal edilmesi.

1 Haziran 1919               Ödemiş'in Yunanlılar tarafından işgal edilmesi

                                       Damat Ferit Paşa'nın Paris Konferansı'na davet edilmesi.

                                       İtalyanların Milas'ı işgali.

                                       Albay Kazım Bey'in (Özalp) Balıkesir'deki 61. Fırka Komutanlığı görevine başlaması

4 Haziran 1919               Yunanlıların Nazilli'yi işgal etmesi.

5 Haziran 1919               Yunanlıların Akhisar ile Nif'i işgali.

                                       İtalyanların Çin'e ile Yatağan'ı işgali.

6 Haziran 1919               General Milne'nin Mustafa Kemal Paşa'nın geri çağrılması için Harbiye Nezareti'ne yazısı.

8 Haziran 1919               Harbiye Nazırı Şevket Turgut Paşa'nın Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafı :

                                       "Maiyetinizdeki istimbotlardan biriyle İstanbul'a teşrifiniz rica olunur..."

                                       Anadolu'ya geçen Rauf Bey'in (Orbay) Ankara'ya gelişi ve Ali Fuat Paşa tarafından karşılanışı.

9 Haziran 1919               Hacı Şükrü Bey tarafından Aydın cephesinde "Kuvay-i Milliye" teşkil edilmesi.

11 Haziran 1919             Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'dan Kazım Karabekir Paşa'ya telgrafı:

                                       "Hükümet, aldatarak İstanbul'a getirtmek planını izlediğinden, ben de mümkün olduğu kadar zaman kazanmak ve karargahımı memleket içerisine sokmak için aynı usulde mukabele ve yazışma yapmaktayım."

12 Haziran 1919             Mustafa Kemal Paşa'nın karargahı ile beraber Amasya'ya gelişi.

                                       Yunanlıların Bergama'yı işgali.

13 Haziran 1919             Dikili'nin Yunanlılar tarafından işgali.

15 Haziran 1919             Bergama'nın milli kuvvetler tarafından geri alınışı.

16 Haziran 1919             Yörük Efe Müfrezesi'nin Malkoç köprüsüne baskını ve Yunan müfrezesinin imha edilişi.

17 Haziran 1919             Yunan kuvvetlerinin Menemen'de katliam yapmaları

                                       Damat Ferit Paşa'nın Paris Barış Konferansı'na, Osmanlı Devleti'nin barış isteklerini bildiren muhtırası.

19 Haziran 1919             Milli kuvvetlerin Bergama'yı boşaltarak çekilmesi.

20 Haziran 1919             Milli kuvvetlerin Nazilli'yi geri almaları.

                                       Yunan kuvvetlerinin Bergama'yı ikinci kez işgali.

22 Haziran 1919             Mustafa Kemal Paşa'nın Amasya'dan mülki ve askeri makamlara tamimi:

                                       "Vatanın tamamiyeti, milletin bağımsızlığı tehlikededir. Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Sivas'ta milli bir kongrenin acele toplanması kararlaştırılmıştır. Bunun için tekmili vilayetlerin her livasından milletin itimadına mazhar üç murahhasın mümkün olan süratle yetişmek üzere hemen yola çıkartılması icap etmektedir. Her ihtimale karşı keyfiyetin bir milli sır haline tutulması lazımdır."

                                       Yunanlıların Akhisar'ı yeniden işgali.

23 Haziran 1919             Mustafa kemal paşa hakkında hükümet kararı:

                                       "Mustafa Kemal Paşa'nın azledilerek hiçbir resmi sıfatı kalmamış olduğundan tebligat ve işarların resmi mahiyeti haiz olmadığının icap eden vilayetlere tebliğinin Dahiliye nezaretine bildirilmesi."

26 Haziran 1919             Dahiliye Nazırı Ali Kemal'in: "Milli ordu teşkil etmenin ve müdafaa-i milliye hazırlamak gibi faaliyetlerin felaket olduğunu.." ilan eden beyannamesi.

28 Haziran 1919             Balıkesir'de milli bir kongre toplanması.

                                       İtalyanların Burdur'u işgali.

30 Haziran 1919             Milli kuvvetlerin Aydın'ı geri alışı.

3 Temmuz 1919              Mustafa Kemal Paşa'nın, Rauf Bey ile birlikte Erzurum'a gelişi.

4 Temmuz 1919              Yunan kuvvetlerinin ikinci kez işgal etmesi.

5 Temmuz 1919              Harbiye Nazırı Ali Ferit Paşa'nın, Mustafa kemal Paşa'yı padişah adına İstanbul'a çağırması.

8 Temmuz 1919              Mustafa kemal Paşa'nın resmi memuriyetine son verdiği hakkında Padişah iradesi.

                                       Mustafa kemal Paşa'nın, göreviyle beraber askerlik mesleğinden istifası.

9 Temmuz 1919              Mustafa kemal paşa'nın resmi göreviyle beraber askerlik mesleğinden istifasını, Orduya, Vilayetlere ve millete duyurması: "...Bundan sonra mukaddes milli gayemiz için her türlü fedakarlıkla çalışmak üzere sine-i millette bir ferd-i mücahit sıfatıyla bulunmakta olduğumu..."

                                       Rauf Bey'in eski Bahriye Nazırı sıfatıyla Erzurum'dan vilayetlere beyanname niteliğinde telgrafı: "...Mustafa Kemal Paşa ile birlikte nihayete kadar çalışmaya mukaddesatımız üzerine yemin ettiğimizi arz ve ilan eylerim..."

                                       Kazım Karabekir'in Mustafa Kemal Paşa'yı ziyareti:

                                       "..Ben ve kolordum emrinizdeyiz. Bundan sonra dahi ne emirleriniz varsa ifayı bir şeref bilirim.."  

11 Temmuz 1919            Demirci Mehmet Efe'nin Kuvay-ı Milliye saflarına katılması.

13 Temmuz 1919            Talat, Enver ve Cevat Paşalarla, Doktor Nazım Bey'in İstanbul Divan-ı Harbi tarafından gıyaben idama mahkum edilmeleri.

23 Temmuz 1919            Erzurum Kongresinin açılışı.

26 Temmuz 1919            "Balıkesir'de ikinci bir Milli Kongre" toplanması.

29 Temmuz 1919            Mustafa kemal Paşa ve Rauf Bey'in derhal yakalanarak, İstanbul'a gönderilmelerinin mülki memurlara bildirilmesi hakkında hükümet kararı.

6 Ağustos 1919              "Nazilli'de bir Milli Kongre" toplanması.

7 Ağustos 1919              Erzurum Kongresi'nin Heyeti Temsiliye seçiminden sonra Mustafa Kemal Paşa'nın kısa bir konuşmasıyla son bulması.

                                       Mustafa Kemal Paşa'nın Heyeti Temsiliye Başkanlığına seçilmesi.

16 Ağustos 1919            "Alaşehir Kongresi"nin toplanması 

24 Ağustos 1919            Mustafa kemal paşa'nın Sivas'a gitmek üzere Erzurum'dan ayrılışı.

2 Eylül 1919                    Mustafa Kemal Paşa'nın Sivas'a gelişi.

3 Eylül 1919                    Dahiliye Nazırı Adil Bey ile Harbiye Nazırı Süleyman Şefik Paşa'nın,Elazığ Valisi Ali Galip'e, Mustafa kemal Paşa'nın tutuklanması ve Sivas Kongresi'nin engellenmesi hakkında emri.

4 Eylül 1919                    Sivas Kongresi'nin açılışı.

                                       Demirci Mehmet Efe'nin Aydın ve havalisinin Kuvay-ı Milliye kumandanı oluşu.

10 Eylül 1919                  Ali Galip'in üzerine asker gönderilmesi sonucu yakınındakilerle Malatya'dan kaçışı, (Kahta yolu ile Urfa'dan, Halep'e kaçmıştır.)

11 Eylül 1919                  Sivas Kongresi'nin kapanışı

                                       Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti teşkil edildiğine dair beyannamenin Mustafa Kemal Paşa'nın imzasıyla Sivas Vilayeti'ne verilmesi.

12 Eylül 1919                  Sivas Kongre Heyetinin İstanbul ile ve her türlü resmi haberleşmenin kesildiğine ilişkin vilayetlere ve komutanlara bildirisi.

14 Eylül 1919                  Sivas Kongre Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa'nın Padişah Vahdettin'e Damat Ferit Paşa'nın ihanetlerini belirten muhtırası.

                                       Sivas'ta İrade-i Milliye Gazetesi'nin yayına başlaması.

15 Eylül 1919                  Suriye ve Kilikya'daki işgal kuvvetlerinin değiştirilmesi hakkında İngiliz - Fransız Anlaşması.

16 Eylül 1919                  "Üçünü Balıkesir Kongresi"nin açılışı