KURTULUŞ SAVAŞI TARİH SIRALAMASI
1921
6
Ocak 1921
Yunan Ordusunun Eskişehir, Bursa ve Uşak cephelerinden geniş
bir hat boyunca taarruza geçmeleri.
9
Ocak 1921
Bilecik ve Bozüyük'ün Yunanlılar tarafından işgali.
Yunanlıların İnönü mevzilerinde taarruza başlaması
ve Batı cephesi ordularıyla şiddetli çatışmalar olması.
10
Ocak 1921
İnönü mevzilerinde Yunanlılarla şiddetli çarpışmalar
olması ve Birinci İnönü Zaferi.
11
Ocak 1921
Batı cephesinde Yunanlıların geri çekilme kararını
uygulamaya başlamaları.
12
Ocak 1921
Ayaklanan Çerkez Ethem kuvvetlerinin Kütahya bölgesindeki mevkilere
taarruzu ve Batı cephesi kuvvetleri tarafından püskürtülmesi.
17
Ocak 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın United Telgraf Gazetesi muhabirine Türk
Bağımsızlık Savaşının amaçlarını açıklayan
demeci:
"Şimdi adli, iktisadi ve mali bağımsızlımızı
imhaya ve neticede yaşama hakkımızı inkar ve iptale matuf
olan Sevr anlaşması bizce mevcut değildir. İstiklal ve
hakimiyetimizin gereklerini temin edecek bir barışın yapılması
son emelimizdir."
20
Ocak 1921
Teşkilat-ı Esasiye kanununun TBMM'de kabulü.
22
Ocak 1921
Çerkez Ethem kuvvetlerinin bir bölümü dağılır, yada
yeniden milli kuvvetlere katılırken, çok küçük bir bölümünün
Yunanlılara sığınması.
24
Ocak 1921
Fevzi paşa'nın icra vekilleri başkanlığına
seçilmesi.
25
Ocak 1921
Paris'te İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplantısı ve
Sevr anlaşmasını değiştirmek için Türk ve Yunan hükümetlerini
21 Şubat 1921'de Londra'da toplanacak bir konferansa davet kararı
alması.
26
Ocak 1921
İtilaf Devletleri İstanbul temsilcilerinin Londra Barış
Konferansı'na delege gönderilmesini, Sadrazam Tevfik Paşa'ya
bildirmeleri. (İtilaf Temsilcileri, Osmanlı Heyeti içinde, Ankara hükümeti
temsilcilerinin de bulunmasını istemişlerdir.
27
Ocak 1921
Sadrazam Tevfik Paşa'nın, Mustafa Kemal Paşa'ya Londra'da
toplanacak Barış Konfederasyonu için Osmanlı Heyetine katılmak
üzere TBMM'den üye isteyen telgrafı.
28
Ocak 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın Sadrazam Tevfik Paşa'ya cevabı:
"Milli iradeye dayanarak Türkiye'nin mukadderatına el koyan
yegane meşru ve müstakil hakim kuvvet, Ankara'da aralıksız
toplanan TBMM'dir. Türkiye'ye ait bütün meselelerin halline memur ve her türlü
harici münasebetlere muhatap ancak bu meclisin Heyet-i Hükümetidir. Düvel-i
İtilafiye, Londra'da yapacakları konferansta Doğu meselesini
adalet ve hukuk dairesinde halletmeye karar vermişlerse davetlerini TBMM hükümetine
doğrudan doğruya tevcih etmelidirler."
Mustafa Kemal Paşa'nın Sadrazam Tevfik Paşa'ya ikinci
telgrafı ve istekleri:
"Zat-ı şahane, TBMM'yi tanıdığını
kısa bir hatt-u hümayun ile buyuracaklardır"
28
- 29 Ocak 1921
Mustafa Suphi ve arkadaşlarının, Yahya Kahya'nın
adamları tarafından Trabzon açıklarında öldürülmeleri.
30
Ocak 1921
İcra vekilleri heyeti reisi Fevzi Paşa'nın Tevfik Paşa'ya
telgrafı:
"Londra konferansına gidecek Türkiye delege heyeti yalnız
TBMM tarafından seçilip gönderilecektir."
Antep'te Fransızların Musullu cephesine taarruzları ve
milli kuvvetlerce geri püskürtülmeleri.
30
- 31 Ocak 1921
Fransız kuşatmasındaki Antep'te şehir içindeki milli
kuvvetlerin huruç hareketi, düşmanla şiddetli çarpışmalar
ve bazı bölgelerde düşman cephesinin yenilmesi.
5
Şubat 1921
TBMM, gizli oturumunda Londra Konferansı'na Ankara Hükümeti adına
bir heyet gönderilmesini ve heyetin meclis üyelerinden oluşmasını
karar altına alması.
6
Şubat 1921
Londra Konferansı'na gitmek üzere Bekir Sami Bey başkanlığında
Türk Heyeti'nin Ankara'dan hareketi.
8
Şubat 1921
Antep'in düşmesi, Antep'in adının TBMM tarafından "Gaziantep"
e çevrilmesi.
17
Şubat 1921
Bekir Sami Bey başkanlığındaki TBMM heyetinin Roma'ya
varışı ve Bekir Sami Bey'in İtalya Dışişleri
Bakanı Kont Siforza ile görüşmesi.
18
Şubat 1921
Ali Fuat Paşa'nın
Moskova'ya varışı. Sovyet elçisi Budu Minivani'nin Ankara'ya
gelişi.
21
Şubat 1921
İkinci
Londra Konferansı'nın açılışı (Sona erişi 12
Mart 1921)
23
Şubat 1921
Londra
Konferansı'nda Osmanlı Delegesi Sadrazam Tevfik Paşa'nın söz
hakkını TBMM delegelerine bıraktığını
ifadesi, Gürcülerin çekilmesi ve onayıyla Ardahan ve Artvin'in Doğu
Cephesi kuvvetleri tarafından geri alınışı.
1
Mart 1921
İsmet İnönü'nün Mirliva (General) rütbesine yükseltilmesi.
Moskova'da Yusuf
Kemal Bey başkanlığındaki TBMM Hükümeti temsilcileriyle
Afganistan Temsilcisi arasında bir anlaşma imzası.
6
Mart 1921
Koçkiri ayaklanması (Bastırılışı
17 Haziran 1921)
11
Mart 1921
Doğu Cephesi'nde Batum'un Milli Kuvvetler tarafından
alınışı.
Bekir Sami Bey'in
Londra'da Fransız Başbakanı Briand ile anlaşma imzalaması.
(TBMM tarafından kabul edilmemiştir)
12
Mart 1921
Londra Konferansı'nın sona erişi ve İtilaf
Devletleri'nin barış önerisi.
Bekir Sami Bey'le
İtalyan Dışişleri Bakanı Siforza arasında
Londra'da anlaşma imzalanması (TBMM tarafından kabul edilmemiştir.)
14
Mart 1921
Doğu Cephesi'nde milli kuvvetlerin Ahılkelek'i ele
geçirmesi.
15
Mart 1921
Talat Paşa'nın Berlin'de bir Ermeni tarafından
şehit edilmesi.
16
Mart 1921
TBMM Hükümeti ile Sovyetler Birliği arasında "Moskova
Anlaşması"nın imzalanması.
17
- 18 Mart 1921
Gürcü Hükümeti'nin Batum'u terk etmesi ve Albay
Kazım Bey'in Batum Mutasarrıfı olarak göreve başlaması.
23
Mart 1921
Yunan ordusunun Bursa ve Uşak cephesinden ileri
harekata başlaması.
26
Mart 1921
Adapazarı ve Söğüt'ün Yunanlılar tarafından
işgali.
27
Mart 1921
Yunanlıların İnönü mevzilerine taarruza başlaması.
Afyonkarahisar'ın
Yunanlılar tarafından işgali.
28
Mart 1921
Batı Cephesinde Kanlısırt ve Metristepe
mevzilerinin Yunanlıların eline geçmesi. Doğu Cephesi
kuvvetlerinin Moskova Anlaşması gereğince Batum, Ahıska ve
Ahılkelek'i boşaltması.
31
Mart 1921
Türk karşı taarruzu ve Yunanlıların
geri çekilmeye başlaması.
1 Nisan 1921 İkinci İnönü Zafer
Mustafa Kemal Paşa'nın,
İsmet Paşa'ya telgrafı:
"Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz. İstila altındaki bedbaht topraklarımızla beraber bütün vatan bugün en uzak köşelerine kadar zaferinizi kutluyor. Düşmanın istila hırsı, azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını çarparak paramparça oldu.
Çivril'in Yunanlılar
tarafından işgali.
2
Nisan 1921
Boldavin'in Yunanlılar tarafından işgali.
7
- 8 Nisan 1921
Aslıhan bölgesinde Yunan kuvvetleriyle milli
kuvvetler arasında Aslıhanlılar muharebesi. (3 gün sürmüş
ve Yunanlıların çekilmesiyle sonuçlanmıştır.)
12
Nisan 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın Yunan ordusunun Anadolu'daki mezalimine karşı
"İnsanlık alemine beyannamesi"
13
Nisan 1921
Dumlupınar
mevzilerinde Yunan kuvvetleriyle milli kuvvetler arasında çarpışmalar.
27
Nisan 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın İnebolu'ya gelen şehzade Ömer Faruk Efendiye
Anadolu'ya geçmesinin sakıncalı olacağını bildiren
telgrafı.
28
Nisan 1921
İzmit'in,
İngilizlerin ayrılışı üzerine Yunanlılar tarafından
işgali.
3
Mayıs 1921
Güney ve Batı cephelerinin birleştirilerek İsmet
Paşa'ya verilmesi. İstanbul'da gizli olarak kurulan "Müdafaa-i
Milliye" teşkilatının Ankara Hükümeti
tarafından
resmen tanınması.
10
Mayıs 1921
TBMM'de "Anadolu
ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu"nun kuruluşu.(Birinci Grup)
11
Mayıs 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun başına
seçilmesi.
13
Mayıs 1921
İstanbul'da
İtilaf Devletleri'nin üç yüksek komiserinin "Boğazların
tarafsızlığı" hakkındaki kararı.
22
Mayıs 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın Doğu cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa'ya
telgrafı:
"Enver Paşa'nın karşınıza gelmesi veyahut
isim ve kıyafet değiştirerek Anadolu'ya girme teşebbüsü
varid-i hatırdır. Bölgenizde müessir tedbir alınması muvafık
olur."
24
Mayıs 1921
İngiliz
casusu Mustafa Sagir'in Ankara'da idamı.
25
Mayıs 1921
İtalyanların
Marmaris'i boşaltmaları.
1
Haziran 1921
İtalyanların
Antalya dolaylarını boşaltmaları.
9
Haziran 1921
Franklin
Boullion başkanlığında bir Fransız heyetinin Ankara'ya
gelişi.
12
Haziran 1921
Yunan Kralı Konstantin'in İzmir'e gelişi
ve Anadolu'daki Yunan ordusuna bildirisi:
"Askerler! Vatanın sesi beni yeniden sizin komutanınız
olmaya çağırdı. Elen ülküsü için çarpışıyoruz.
İleri!"
21
Haziran 1921
Fransızların Zonguldak'ı boşaltmaları.
(Zonguldak'ın kurtuluşu)
Adapazarı'nın
Kuvayı Milliyeciler tarafından Yunanlıların elinden alınışı.(Adapazarı'nın
Kurtuluşu).
28
Haziran 1921
Milli kuvvetlerin İzmit'e girişi. (İzmit'in
Kurtuluşu)
4
Temmuz 1921
Karamürsel'in
milli kuvvetler tarafından kurtuluşu.
5
Temmuz 1921
Menteşe
Sancağı (Muğla) İtalyan işgalinden kurtuluşu.
10
Temmuz 1921
Yunan ordusunun genel taarruzu ve Kütahya.
Eskişehir savaşlarının başlaması.
Yunanlıların
İnegöl'ü ikinci kez işgali
Yunanlıların Yenice'yi işgali.
11
Temmuz 1921
Yunanlıların Köprühisar'ı işgali.
12
Temmuz 1921
Gediz'in Yunanlıların eline geçmesi.
13
Temmuz 1921
Afyonkarahisar'ın Yunanlılar tarafından
ikinci kez işgal edilmesi.
Yunanlıların
Pazaryeri'ni işgali,
Altıntaş'a
Bilecik'e girişi.
14
Temmuz 1921
Tavşanlı'nın Yunanlılar tarafından
işgali.
15
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Yumruçal ve Nasuhçal
muharebeleri ve 4. Tümen Komutanı Yarbay Nazım Beyin şehit oluşu.
Bozüyük'ün
Yunanlılar tarafından işgali.
16
Temmuz 1921
Köprühisar'ın milli kuvvetler tarafından
işgali.
17
Temmuz 1921
Kütahya, Emet, Simav (3.kez) Seyitgazi ve
Demirci'nin (3 kez) Yunanlılar tarafından işgali.
18
Temmuz 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın Batı Cephesi
karargahında İsmet Paşa'ya talimatı:
"Orduyu, Eskişehir'in Kuzey ve Güneyinde topladıktan
sonra, düşman ordusuyla araya büyük bir mesafe koymak lazımdır
ki ordunun tanzim, tensik ve takviyesi mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya
gerisine kadar çekilmek caizdir."
19
Temmuz 1921
Yunanlıların Eskişehir yönünde
ilerlemeleri ve akşam Eskişehir'i girişleri. (Eskişehir'in işgali)
Milli Kuvvetlerin
Yalova'ya girişleri. (Yalova'nın kurtuluşu)
Yunan Kralı
Konstantin'in Uşak'a gelişi.
20
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Yunanlılarla Kanlıpınar(Sultaniye)
ve Çamtepe muharebeleri.
21
Temmuz 1921
Batı Cephesi kuvvetlerinin Eskişehir doğusunda
karşı taarruzu ve Yunanlılar tarafında karşı
konulması. (Eskişehir muharebesi)
22
Temmuz 1921
Yunan Kralı Konstantin'in Eskişehir'e gelişi
ve başkomutanlığı üzerine alışı.
23
Temmuz 1921
Batı Cephesi birliklerinin Sakarya'nın doğusuna
doğru çekilme yürüyüşüne devam etmeleri.
TBMM'nin gizli
oturumda icra vekiller heyeti reisi Fevzi Paşa'nın hükümet
merkezinin Kayseri'ye taşınmasına ilişkin Heyet-i Vekile
kararını bildiren demeci. (TBMM'de sert tartışmalar.
Hatiplerin Ankara'nın savaşsız teslimini kabul etmemeleri.
Ankara'nın savunulmasına ve ayrıca cephedeki durumu öğrenmek
üzere bir heyet gönderilmesine ilişkin kararı)
Yunan Kralı
Konstantin'in Kütahya'ya gelişi.
24
Temmuz 1921
Köprühisar ve Kavaklı'nın Yunanlılar
tarafında işgali.
25
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Türk ordusunun geri çekilme yürüyüşünü
tamamlayarak Sakarya nehrinin doğusuna çekilmesi.
Yunanlıların
Yenişehir'i üçüncü kez işgali.
30
Temmuz 1921
TBMM gizli oturumunda, "Hükümet ve Meclisin
mümkün olduğu kadar Ankara'da faaliyetine devamına, hakiki lüzum ve
zaruret hasıl olduğu takdirde, yeni bir karar alınmasına ilişkin"
önergenin kabulü.
1
Ağustos 1921
Franklin
Boullion'un Paris'e dönüşü.
5
Ağustos 1921
Mustafa
Kemal Paşa'ya geniş yetkiler ve üç aylık süreyle Başkomutanlık
tevcih eden kanunun TBMM'de kabulü.
Fevzi Paşa'nın
istifası üzerine Genelkurmay Başkanlığına seçilmesi.
Refet Paşa'nın
Milli Müdafaa vekilliğine seçilmesi. (Dahiliye vekilliği de
vekaleten üzerinde bırakılmıştır)
7
Ağustos 1921
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'nın "1-6 tekalif-i milliye emirleri"ni
yayımlaması.
Sandıklı'nın
Yunanlılar tarafından işgali.
Malta'dan dönen
Fethi Bey'in Ankara'ya gelişi.
15
Ağustos 1921
Yunanlıların Sivrihisar'ı işgali.
Yunan Kralı
Konstantin'in ordularına "Ankara'ya" emrini vermesi.
16
Ağustos 1921
İngiltere Başkanı Lloyd George'un Avam
Kamarası'nda konuşması:
"Kemalist ayaklanmayı bastırmak için Anadolu içlerine
kadar İngiliz askerleri gönderilemediğine göre, tek bir şık
vardır. O da her iki tarafı sonuna kadar vuruşturmaktır."
20
Ağustos 1921
Bolvadin'in Yunanlılar tarafından işgali.
21
Ağustos 1921
Çay'ın Yunanlılar tarafından işgali.
23
Ağustos 1921
Yunan ordusunun taarruzu ve Sakarya Meydan Savaşı'nın
başlaması.
26
Ağustos 1921
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın
emri:
"Hatt-ı müdafaa yoktur. Sath-ı müdafaa vardır. O
satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı
vatandaşın kanıyla sulanmadıkça terk olunamaz."
13 Eylül 1921 Sakarya Meydan Savaşı'nın sonuçlanması ve Yunan kuvvetlerinin Sakarya nehrinin doğusunda imhasıyla zaferin kazanılması
Fahrettin (Altay)
ve Kazım (Özalp) Beylerin General rütbesine yükseltilmeleri.
14 Eylül 1921 Yunanlıları kovalayan Türk kuvvetlerinin Sakarya'nın batısına geçmesi
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'nın "Genel seferberlik" ilanını
bildiren emri.
18
Eylül 1921
Yunan
kuvvetlerinin Eskişehir'e doğru çekilmeleri.
19
Eylül 1921
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'ya Müşir (Mareşal) rütbesi ve "Gazi"
unvanının verilmesi.
24
Eylül 1921
Franklin
Boullion'un Ankara'ya gelişiyle Türk - Fransız görüşmelerinin
yeniden başlaması.
Bolvadin ve Çay'ın
kurtuluşu.
26
Eylül 1921
Yunan Kralı
Konstantin'in Atina'ya dönmek üzere Bursa'dan ayrılışı.
13
Ekim 1921
TBMM Hükümetiyle, Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan,
Ermenistan) arasında "Kars antlaşması"nın
imzalanması.
20
Ekim 1921
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetiyle Fransa Hükümet arasında,
"Ankara İtilafnamesi"nin imzalanması.
23
Ekim 1921
İstanbul'da Ankara Hükümetinin siyasi temsilcisi
Hamit Bey ile, İngilizler arasında Anadolu'daki İngiliz
esirleriyle Malta'daki Türk esirlerinin değiştirilmesi hakkında
anlaşma imzalanması.
31
Ekim 1921
Başkomutanlık süresinin 5 Kasım 1921'den başlayarak
3 ay daha uzatılması.
1
Kasım 1921
İnebolu'da 23 Ekim 1921 anlaşmasına göre Türklerle
İngilizler arasında tutsak değişimi.
15
Kasım 1921
Malta'dan dönen
Rauf Bey'in TBMM'ne katılışı.
17 Kasım 1921 Rauf Bey'in Nafıa Vekilliğine seçilişi
13
Aralık 1921
General
Frunze başkanlığındaki Ukrayna heyetinin Ankara'ya gelişi.
24
Aralık 1921
Osmaniye'nin
kurtuluşu.
TBMM'nin gizli
oturumunda Veliaht Abdülmecit Efendinin Meclis Başkanlığına
gönderdiği TBMM'ni tanıyan mektubun okunması.
25
Aralık 1921
Gaziantep'in
kurtuluşu.
27
Aralık 1921
Tarsus'un
kurtuluşu.