25 OCAK - JANUARY 25
Tarihte Bugün - Today in History

25 Ocak 1923
TBMM Başkanı Gazi Mustafa Kemal, Uşak İstasyonu'nda
1948 - Kurtuluş Savaşı komutanlarından Orgeneral Kazım Karabekir öldü.
1882 yılında
İstanbul’da doğdu. İlköğrenimini değişik
yerlerde tamamladı. Ortaokul ve liseyi Fatih Askeri Rüştiyesi’nde
ve Kuleli Askeri Lisesi’nde okudu. Karabekir, Harp Okulu’nda Mustafa Kemal
ile tanıştı.1902’de Harp Okulu’nu, 1905’te Harp
Akademisi’ni bitirdi.1909’da İstanbul’da patlak veren 31 Mart Olayı’nı
bastırmak üzere buraya gönderilen Hareket Ordusu’nda Mustafa Kemal ile
birlikte Kazım Karabekir’de vardı.
Birinci Dünya Savaşı başlarında
yarbaylığa yükselen Karabekir, savaş yılları boyunca
İran sınırında, Halep’te, Doğu Cephesi’nde, Çanakkale’de
bulundu. 1917’de atandığı Diyarbakır’daki 2. Kolordu
komutanlığından sonra, Erzincan yakınındaki Kafkas
Kolordusu’nun başına getirildi ve bu görevi sırasında
Ermenileri püskürterek Erzincan ve Erzurum’u geri aldı. Sarıkamış’taki
kolordu ile işbirliği yaparak Kars ve Gümrü kalelerinin alınmasında
üstün başarı gösterdi. Bunun sonucu olarak da generalliğe yükseltildi.
Karabekir’in hayatındaki önemli dönüm
noktalarından biri Doğu’daki görevine gidişiyle başlar.
Asıl başlangıç tarihiyse Mustafa Kemal’in Samsun’a çıktıktan
sonra, kendisiyle temasa geçmesidir. O günden başlayarak Karabekir’in sınıf
arkadaşı Mustafa Kemal ile tam bir işbirliği yapacak ve bu
beraberlik Kurtuluş Savaşı’nın sonuna kadar sürecektir.
Kazım Karabekir Doğu’da Milli Mücadele’yi
sürdürürken Edirne milletvekili olarak birinci Büyük Millet Meclisi üyeleri
arasına girdi ve böylelikle siyasi hayata atıldı. 1923 seçimlerinde
de İstanbul’dan milletvekili seçildi. Aynı zamanda merkezi
Ankara’da olan 1. Ordu’nun komutanlığı görevini aldı.
1.dönem milletvekilliği sırasında pek faal olamayan Karabekir,
1923’ten sonra Parlamento’da sayıları oldukça azalan Mustafa
Kemal’in muhalifleri arasında yer aldı. Çok geçmeden de Rauf
Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Cafer Tayyar Eğilmez Paşalarla
birleşerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı kurdu
(1924) ve bu partinin genel başkanlığını üzerine aldı.
Partinin ömrü uzun olmadı ve 1926’da Mustafa Kemal’e karşı
yapılan suikast girişiminden sonra kapatıldı. Kazım
Karabekir 1948 yılında Ankara’da öldü. NTV
1938 - Atatürk'ün, Yalova'da eski Mısır Hidivi Abbas Hilmi Paşa'yı kabulü.
1937 - Atatürk'ün Kurun gazetesinde Hatay davasıyla ilgili olarak Asım Us imzasıyla yayımlanan dördüncü başyazısı: "Başbakan İsmet İnönü, onbeş gün evvel Hatay sorunu üzerinde konuşurken şöyle demişti: 'Onbeş gün bekleyiniz.' ... Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne ve onun hükümetine hitap ediyoruz: Onaltıncı gündeyiz. Vaziyet nedir? Bizi, Türk milletini yeniden aydınlatınız!" [Kocatürk]
1936 - Atatürk'ün, Çankaya'da Yunan Büyükelçisi Raphael'in güven mektubunu kabulü.
Atatürk'ün, akşamüstü Türkkuşu'nu ziyareti, dönüşte İsmet Paşa'nın köşküne uğraması, akşam Çankaya'ya gelişi.
1933 - Atatürk'ün, Konya üzerinden trenle Adana'ya gelişi ve şehirde resmî ziyaretleri.
Millî Eğitim Bakanı Reşit Galip'in, Atatürk'e telgrafı: "... Mekteplere her zaman olduğu gibi bu seferki seyahatlerinde de ayrılan derin alâka payından dolayı övünen ve minnettar kalan bütün öğretmen ve öğrenci evlâtlarımız adına sonsuz şükranlarımı sunarım."
Atatürk'ün, Millî Eğitim Bakanı Reşit Galip'in telgrafına cevabı: "Ziyaret ettiğim okullarda öğretmenlerin, öğrencilerin verimli çalışma ve yüksek heyecanını görmekteyim."
Atatürk'ün, Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti Başkanı Yusuf Akçura'ya telgrafı: "Yalnız Eskişehir'de değil, gezdiğim diğer yerlerde de verimli çalışmalarınızın parlak ürünlerini sevinçle görmekteyim. Cemiyetinizin bu yolda memlekete yapmakta olduğu ve yapacağı hizmet ölçülemeyecek kadar büyüktür. Üyelerin gözlerinden öperim." [Kocatürk]
1932 - Atatürk'ün, Samsun'da Gazi Heykeli'nin açılış töreni nedeniyle halkın sevgi ve bağlılık telgrafına cevabı: "Muhterem Samsun halkının şahsıma karşı besledikleri asil duyguların kıymetli bir belirtisini bildiren telgrafınızdan pek duygulandım. Teşekkür, sevgi ve selâmlarımın muhterem halka sunulmasını rica ederim."
Atatürk'ün, akşam İstanbul Darülbedayii (İstanbul Şehir Tiyatrosu)'nde piyes seyretmesi.
1931 - Atatürk'ün başkanlığında kabine toplantısı ve 1931 yılı bütçesinin görüşülmesi.
Atatürk'ün, akşam trenle Ankara'dan İzmir'e hareketi.
Atatürk'ün, Ankara'dan ayrılırken söyledikleri: "...Dilimiz, aydınlarımızın tarafında kaybolmuştur."
1923 - Atatürk'ün, sabah Alaşehir'e gelişi ve Hükümet Alanı'nda konuşması: "...Arkadaşlar! Bundan sonra pek önemli zaferlere kavuşacağız. Fakat bu zafer süngü zaferleri değil, ekonomi, bilim ve kültür zaferleri olacaktır."
1922 - Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın, İstanbul'da vasiyetname yazdırması. (Zübeyde Hanım, iki nüsha olarak hazırlanan bu vasiyetnamenin aslını bir yazı ile Atatürk'e göndermiştir). [Kocatürk]
1921 - Paris'te İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplantısı ve Sevr anlaşmasını değiştirmek için Türk ve Yunan hükümetlerini 21 Şubat 1921'de Londra'da toplanacak bir konferansa davet kararı alması.
İngiltere Dışi