KURTULUŞ SAVAŞI TARİH SIRALAMASI
1918
30
Ekim 1918
Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında
Mondros Mütarekesi'nin imzalanması.
31
Ekim 1918
Mütarekenin yürürlüğe girmesi. General Liman Von
Sanders'in, Yıldırım Orduları komutanlığını,
Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesi
Birinci Kafkas Kolordusu'nun lağvı ve komutanı Kazım
Karabekir'e, İstanbul'a dönme emrinin verilmesi.
1
Kasım 1918
Mondros'tan dönen Osmanlı murahha heyeti başkanı,
Rauf (Orbay) Bey'in, gazetecilere demeci:
"... Yaptığımız mütareke umduğumuzun üstündedir.
Devletin bağımsızlığı, saltanatın hukuku,
milletin onuru tümüyle kurtarılmıştır."
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin son kongresinin toplanması.
2
Kasım 1918
Enver, Talat, Cemal Paşalar ile kimi İttihat ve
Terakki ileri gelenlerinin İstanbul'dan kaçışı.
3
Kasım 1918
İstanbul'da "Karakol Cemiyeti"nin kurulması
(Ekim sonları veya Kasım başlarında). Musul'un İngilizler tarafından işgal
edilmesi.
4
Kasım 1918
Bir Fransız alayının Doğu Trakya'ya
gelerek Uzunköprü - Sirkeci demiryolunu işgali.
5
Kasım 1918
Mustafa Kemal Paşa'nın Katma'dan Adana'ya çağırdığı
Albay Fuat Paşa ile görüşmesi:
"Artık milletin bundan sonra kendi haklarını
kendisi araması ve müdafaa etmesi, bizlerin de mümkün olduğu kadar
bu yolu göstermemiz ve bütün ordu ile beraber yardım etmemiz lazımdır"
Harbiye Nezareti'nin 1866 - 1893 doğumluların terhisinin yapılacağını
bildiren emri.
Kars'ta düşman işgaline meydan vermemek için "Kars
Milli İslam Şurası"nın kurulması
Mustafa Kemal Paşa'nın, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'ya
telgrafı:
"Pek ciddi ve samimi olarak arz ederim ki, Mütareke şartları
arasında, yanlış yorum ve anlamayı ortadan kaldıracak
tedbirler alınmadıkça, orduları terhis edecek ve İngilizlerin
her dediğine boyun eğecek olursak, İngilizlerin ihtiraslarının
önüne geçmeye imkan olmayacaktır."
6
Kasım 1918
Bir İngiliz savaş gemisinin İzmir Limanı'na
girişi, Rumlar tarafından karşılanışı,
Aya Fotini kilisesine Yunan bayrağının çekilişi.
İzmir'de bazı yurtseverlerin "İzmir Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"ni kurmayı kararlaştırmaları ve
cemiyetin gayri resmi olarak kuruluşu.
7
Kasım 1918
Yıldırım Orduları grubu komutanlığı
ile, 7. Ordu karargahının lağvedilmesi ve Mustafa Kemal Paşa'nın
Harbiye Nezareti emrine verilmesi.
8
Kasım 1918
Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'nın istifası.
9
Kasım 1918
İskender'in bir İngiliz müfrezesi tarafından
işgali
İngilizlerin Seddülbahir ve Kumkale'ye kuvvet çıkararak Çanakkale
Boğazı'nın her iki tarafını işgal etmeleri.
11
Kasım 1918
Tevfik Paşa
kabinesinin kuruluşu, İngilizlerin Osmanlı hükümetinden Kars,
Ardahan ve Batum'un boşaltılmasını istemesi.
12
Kasım 1918
Bir Fransız
tugayının İstanbul'a girişi.
13
Kasım 1918
İngiliz,
Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan İtilaf
filosunun İstanbul'a gelmesi ve karaya kuvvet çıkarması.
Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'a gelişi.
17
Kasım 1918
Türk
Birliklerinin Bakü'yü boşaltması ve İngilizlerin işgali.
20
Kasım 1918
Çanakkale
Boğazı'nın Rumeli yakasındaki İngiliz işgalinin
Fransızlara devredilmesi
21
Kasım 1918
Doğuda
9. Ordu komutanı Yakup Şevki Paşa'nın (Subaşı)
Elviye-selase'nin (Kars, Ardahan, Batum) savunulmasını emretmesi.
28
Kasım 1918
Kazım
Karabekir Paşa'nın İstanbul'a dönüşü.
29
kasım 1918
İstanbul'da
bazı kuruluş ve siyasi parti temsilcilerinin katılımıyla
"Milli Kongre" adıyla bir kuruluş oluşturulması.
2
Aralık 1918
Edirne'de "Trakya-Paşaeli
Müdafaa-i Heyeti Osmaniyesi" adlı cemiyetin kuruluşu.
3
Aralık 1918
İtilaf
Devletleri temsilcilerinin Londra'da bir toplantı yaparak, Türkiye'de
kendilerine düşen askeri nüfus bölgelerini saptamaları.
4
Aralık 1918
İstanbul'da
"Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti"nin
kurulması.
"Wilson Prensipleri
Cemiyeti"nin kurulması.
6
Aralık 1918
İngilizlerin
Kilis'i işgali.
7
Aralık 1918
Antakya'nın
Fransızlar tarafından işgali.
11
Aralık 1918
Yerli
Ermeni'lerden kurulu bir Fransız taburunun Dörtyol'a girişi ve işgali.
17
Aralık 1918
Mersin,
Tarsus, Adana, Ceyhan, Misis ve Toprakkale'nin Fransızlar tarafından işgali.
19
Aralık 1918
Dörtyol bölgesinde
Fransız ve Ermeniler'le Kuvay-i Milliye arasında çarpışma
ve On beş Fransız'ın öldürülmesi.
21
Aralık 1918
İstanbul'da
"Kilikyalılar Cemiyeti" nin kurulması.
Osmanlı Meclisi Mebusanı'nın kapatılması hakkında
padişah fermanı.
23
Aralık 1918
İslahiye,
Çebelibereket (Osmani) Bahçe, Hassa, Mamure'nin işgali.
24
Aralık 1918
İstanbul'da
Fevzi Paşa'nın (ÇAKMAK) Genelkurmay Başkanı oluşu.
İngilizlerin Batum'u işgali.
27
Aralık 1918
Pozantı'nın
Fransızlar tarafından işgali.
1919
1
Ocak 1919
İngilizlerin Antep'i işgali.
3
Ocak 1919
İngilizlerin Cerablus'u işgal etmeleri.
Ardahan'da düşman işgaline mani olunmak üzere bir kongre
toplanması.
7
Ocak 1919
Konya istasyonunun düşman tarafından işgal
edilmesi.
10
Ocak 1919
Padişah Vahdettin'in İngiliz Yüksek Komiseri Amiral
Calthorpe'a bütün umudunu İngiltere'ye bağladığını
bildirdiği mesajı.
12
Ocak 1919
İngilizlerin Ermeni amaçlarına hizmet etmek üzere Kars'a
yerleşmeleri.
14
Ocak 1919
Bir Yunan birliğinin Hadımköyü'nden Lüleburgaz'a kadar
demiryolunu işgali.
15
Ocak 1919
İngilizlerin Haydarpaşa İstasyonu'nu, Fransızların
Şark demiryollarını işgal etmeleri.
17
- 18 Ocak 1919
Kars'ta bir kongre toplanması (Büyük Kars
Kongresi) ve "Cenubi garbi Kafkas Hükümeti Muvakkatesi Milliyesi"
adıyla yönetim kurması.
Cenubigarbi Kafkas Hükümeti 25 Mart 1919 tarihinden başlayarak, "Cenubigarbi
Kafkas Hükümeti Cumhuriyesi" adını kullanmaya başlamıştır.
18
Ocak 1919
İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplandığı Paris
Barış Konferansı'nın açılışı.
22
Ocak 1919
Türk Kuvvetleri'nin Batum'u boşaltması.
Konya İstasyonu'nun İngilizler tarafından işgal
edilmesi.
30
Ocak 1919
Paris Barış Konferansında Osmanlı İmparatorluğu'nun
parçalanmasının kararlaştırılması.
1
Şubat 1919
Kasaba (Turgutlu) Aydın Demiryolu'nun İngilizler
ve Fransızlar tarafından işgali.
3
Şubat 1919
Fransızların Pozantı'nın güneyindeki
Akköprü ve Çiftehan'ı işgal etmesi.
Venizelos'un, Paris Barış Konferansı'nda Yunan görüşünü
savunması : (Bütün adaları, Trakya'yı ve Batı Anadolu'yu
Yunanistan için istemesi)
8 Şubat 1919 Fransız işgal orduları başkomutanı general Francete Esperay'in Sirkeci'den Beyoğlu'na kadar beyaz at üzerinde ve Rum tezahüratı ile yürüyüşü
9
Şubat 1919
Hadisat Gazetesi'nde Süleyman Nazif'in Fransız
generalinin davranışını yeren ünlü yazısı. "Kara
Bir Gün".
12
Şubat 1919
Trabzon'da "Trabzon
Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti"nin kuruluşu.
19
Şubat 1919
Karadeniz Bölgesindeki
Rum faaliyetlerine karşı Samsun'da, "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"nin kuruluşu.
22
Şubat 1919
Maraş'ın
İngilizler tarafından işgal edilmesi.
23
Şubat 1919
Samsun'da
Rum tehlikesine karşı faaliyete geçen "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"nin Tokat şubesinin kuruluşu
XX. Kolordu Komutanlığına atanan Ali Fuat Paşa'nın
İstanbul'dan Konya'ya hareketi.
26
Şubat 1919
Paris Barış
Konferansı'nda, Aharonyan ile Nubar Paşa'nın Ermeni isteklerini açıklamaları.
27
Şubat 1919
İngilizlerin
Birecik'i işgal etmeleri
Rauf Beyin (Orbay) askerlikten istifası.
2
Mart 1919
Nusaybin'den dönen Ali İhsan Paşa'nın (Sabis)
Haydarpaşa istasyonunda İngilizler tarafından tutuklanması.
3
Mart 1919
"Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Milliye Cemiyeti"nin
Erzurum şubesinin kuruluşu.
Tevfik Paşa'nın istilası.
4
Mart 1919
Birinci Damat Ferit Paşa kabinesinin kuruluşu.
7
Mart 1919
Kozan'ın işgali.
10
Mart 1919
İstanbul'da İngilizlerin isteği ile bazı tanınmış
kişilerin tutuklanması.
30
Mart 1919
İngilizlerin Merzifon'u işgali.
Damat Ferit Paşa'nın İngiliz Yüksek Komiseri Amiral
Calthorpe'a İngiliz himayesini isteyen bir proje vermesi.
Boğazlayan kaymakamı Kemal Bey'in Ermeni tehciri dolayısıyla,
Divanı Harp kararıyla, İstanbul'da idamı ve ertesi gün halkın
olayı büyük gösterilerle protesto etmesi.
11
Nisan 1919
XI. Kolordu
Komutanlığına atanana Kazım Karabekir'in İstanbul'da
Mustafa Kemal Paşa'ya veda ziyareti.
12
Nisan 1919
Albay
Fahrettin Bey'in (Altay), III. Kolordu Komutanlığına atanması.
13
Nisan 1919
İngilizlerin
Kars'ı işgal edip Cenubigarbi Kafkas Hükümeti'nin dağıtması.
16
Nisan 1919
Fransızların
Afyon'u işgali.
20
Nisan 1919
Gürcü
ordusunun, milli şura kuvvetlerini bozarak Ardahan'ı işgali.
Adana'da "Kilikyalılar Cemiyeti"nin kuruluşu.
28
Nisan 1919
Divan-ı
Harb-i Örfi'nin İstanbul'da duruşmalara başlaması
29
Nisan 1919
Harbiye Nazırı
Şakir Paşa'nın, Mustafa Kemal Paşa'ya "Türklerin
Rumlara yaptığı baskıyı yerinde incelemek ve önlemek
üzere Karadeniz Bölgesine müfettiş olarak gönderilmesinin kararlaştırıldığını
bildirmesi."
30
Nisan 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın 9. Ordu kıtaatı müfettişliğine
atanması.
İngilizlerin Kars'ın yönetimini Ermenilere devretmesi.
3
Mayıs 1919
XV. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir'in Erzurum'a
gelişi.
5 Mayız 1919 Paris Konferansı görüşmelerinde, Lloyd George'un Yunanlıların İzmir'e çıkarılmasını önermesi
10
Mayıs 1919
İtilaf
Devletleri temsilcilerinin, Paris'te Yunanlıların İzmir'i işgali
konusunda karar almaları.
11
Mayıs 1919
Mardin bölgesinde
Ali paşa ayaklanması.
İtalyanların Marmaris, Fethiye ve Bodrum'u işgali.
Bir kısım Amerikan savaş gemilerinin İzmir'e gelişi.
14
Mayıs 1919
Genelkurmay
başkanlığına Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI) ikinci kez
atanması.
Mustafa Kemal Paşa'nın, Sadrazam Damat Ferit ile yeni görevi
hakkında görüşmesi.
İzmir civarındaki Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale
istihkamlarının İngiliz, Fransız ve Yunan birliklerince işgali.
İtalyanların Kuşadası'na çıkarma yapması
ve Selçuk İstasyonu'nun işgali.
15
Mayıs 1919
İzmir'in
yunan birlikleri tarafından işgali.
Yunan askerlerine ilk kurşunu atan Hasan Tahsin'in şehit edilişi.
Mustafa kemal paşa'nın Padişah Vahdettin tarafından
kabulü.
Muğla'da, İzmir'in işgalini protesto amacıyla miting.
16
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılışı.
Seferi Hisar'ın Yunanlılar tarafından işgali.
Güllük'ün İtalyanlar tarafından işgali.
Denizli, Tavas, Kastamonu'da İzmir'in işgalini protesto
mitingleri.
17
Mayıs 1919
Albay Refet
Bey'in (BELE) III. Kolordu komutanlığına atanması.
İtalyanların Söke'yi işgali.
Yunanlıların Urla ve Çemşe'yi işgali.
19
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışı.
Aydın ve İstanbul'da İzmir'in işgalini protesto
mitingleri.
20
Mayıs 1919
İstanbul'da
"İngiliz Muhipleri Cemiyeti"nin kuruluşu.
Yunan kuvvetlerinin Torbalı'yı işgali.
İstanbul'da, Üsküdar Doğancılar'da İzmir'in işgalini
protesto mitingi.
21
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'dan, Erzurum'dan XV. Kolordu komutanı Kazım
Karabekir Paşa'ya telgrafı:
"Umumi durumumuzun almakta olduğu vahim şekilden pek
elemli ve müteessirim. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son
vicdani vazifeyi yakından müşterek mesai ile yerine getirmek mümkün
olacağı kanaatiyle bu son memuriyeti kabul ettim. Bir an evvel Zat-ı
alinize kavuşmak arzusundayım"
Menemen ve Seydiköy'ün işgali.
22
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'dan Sadaret'e raporu:
"Millet yek vücut olup, hakimiyet esasını, Türklük
duygusunu hedef ittihaz etmiştir."
Genelkurmay başkanı Cevat Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI),
Yunanlıların bazı yerlerde silah teslim almaları üzerine
İzmir ve civarına genelgesi:
"Devletin Yunanlılara kaptıracak ne bir silahı, ne de
fişeği vardır. Silah teslimi gibi zilletlere meydan bırakılmamasını
ehemmiyetle ilave ederim.
Kadıköy'de yabancı işgallerini protesto mitingi.
Balıkesir'de Doğru Söz adlı işgallere karşı
gazetelerin yayıma başlaması.
Yunanlıların Selçuk'u işgali.
Diyarbakır'da, İzmir'in işgalini ve Doğu'da bir
Ermeni devleti kurulması tasarısını protesto mitingi.
23
Mayıs 1919
İzmir'in
Yunanlılar tarafından işgalini protesto amacıyla "Sultan
Ahmet Meydanı"nda büyük miting.
24
Mayıs 1919
Rauf Bey'in
(ORBAY) Anadolu'ya geçmek üzere İstanbul'dan ayrılışı.
25
Mayıs 1919
Mustafa
kemal Paşa'nın Samsun'dan Havza'ya geçişi.
Bayındır ve Karabağ'ın Yunanlılar tarafından
işgali.
26
Mayıs 1919
Yunanlıların
Manisa'yı işgali.
Yunanlıların Germencik İstasyonu'nu da ele geçirmeleri.
Yıldız Sarayında "Şura-yı Saltanat"
toplantısı (Vahdettin'in açış konuşması, Sadrazam
Damat Ferit Paşa'nın konuşmasından sonra üyelerin son
siyasi durum hakkında görüşlerini bildirmesi.)
27
Mayıs 1919
Yunanlıların
Aydın'ı işgali.
28
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Havza'dan, III., XV. ve XX. Kolordu Komutanlıklarına
yazısı:
"Milletin esaretten kurtuluşu, hakim ve müstakil oluşu
topraklarında yaşayabilmesi ancak azimkar ve namuslu ellerin milletin
kısa ve doğru yoldan müdafaa-i hukuk ve istiklale sevkiyle kabil
olacaktır. Mülkiye memurlarının şayan-ı itimat zevatı
el ele vererek İstiklalimizin müdafaası emrinde gereken teşkilatı
(şüphesiz mahrem)...zaruri ediyorum. Bu husus ihtisası dolayısıyla
biz askerlerin uhde, vatanperveresine terettüp etmektedir."
Ayvalık sahillerine çıkarma yapan Yunan kuvvetlerine 172.
Piyade Alay Komutanı Yarbay Ali Beyin (Çetinkaya) silahla karşı
koyması.
Yunanlıların Tire'yi işgal etmesi.
İngilizlerin İstanbul'da Bekirağa Bölüğü'nde
tutulan 67 siyasi tutukluyu Malta'ya sürmesi.
29
Mayıs 1919
Ayvalık
ve Turgutlu'nun Yunanlılar tarafından işgal edilmesi.
1
Haziran 1919
Ödemiş'in
Yunanlılar tarafından işgal edilmesi
Damat Ferit Paşa'nın Paris Konferansı'na davet
edilmesi.
İtalyanların Milas'ı işgali.
Albay Kazım Bey'in (Özalp) Balıkesir'deki 61. Fırka
Komutanlığı görevine başlaması
4
Haziran 1919
Yunanlıların
Nazilli'yi işgal etmesi.
5
Haziran 1919
Yunanlıların
Akhisar ile Nif'i işgali.
İtalyanların Çin'e ile Yatağan'ı işgali.
6
Haziran 1919
General Milne'nin
Mustafa Kemal Paşa'nın geri çağrılması için Harbiye
Nezareti'ne yazısı.
8
Haziran 1919
Harbiye Nazırı
Şevket Turgut Paşa'nın Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafı :
"Maiyetinizdeki istimbotlardan biriyle İstanbul'a teşrifiniz
rica olunur..."
Anadolu'ya geçen Rauf Bey'in (Orbay) Ankara'ya gelişi ve Ali Fuat
Paşa tarafından karşılanışı.
9
Haziran 1919
Hacı
Şükrü Bey tarafından Aydın cephesinde "Kuvay-i
Milliye" teşkil edilmesi.
11
Haziran 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'dan Kazım
Karabekir Paşa'ya telgrafı:
"Hükümet, aldatarak İstanbul'a getirtmek planını
izlediğinden, ben de mümkün olduğu kadar zaman kazanmak ve karargahımı
memleket içerisine sokmak için aynı usulde mukabele ve yazışma
yapmaktayım."
12
Haziran 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın karargahı ile
beraber Amasya'ya gelişi.
Yunanlıların Bergama'yı işgali.
13
Haziran 1919
Dikili'nin Yunanlılar tarafından işgali.
15
Haziran 1919
Bergama'nın milli kuvvetler tarafından geri
alınışı.
16
Haziran 1919
Yörük Efe Müfrezesi'nin
Malkoç köprüsüne baskını ve Yunan müfrezesinin imha edilişi.
17
Haziran 1919
Yunan kuvvetlerinin Menemen'de katliam yapmaları
Damat Ferit Paşa'nın Paris Barış Konferansı'na,
Osmanlı Devleti'nin barış isteklerini bildiren muhtırası.
19
Haziran 1919
Milli kuvvetlerin Bergama'yı boşaltarak çekilmesi.
20
Haziran 1919
Milli kuvvetlerin Nazilli'yi geri almaları.
Yunan kuvvetlerinin Bergama'yı ikinci kez işgali.
22
Haziran 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın Amasya'dan mülki ve
askeri makamlara tamimi:
"Vatanın tamamiyeti, milletin bağımsızlığı
tehlikededir. Milletin bağımsızlığını, yine
milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Sivas'ta milli bir kongrenin
acele toplanması kararlaştırılmıştır. Bunun için
tekmili vilayetlerin her livasından milletin itimadına mazhar üç
murahhasın mümkün olan süratle yetişmek üzere hemen yola çıkartılması
icap etmektedir. Her ihtimale karşı keyfiyetin bir milli sır
haline tutulması lazımdır."
Yunanlıların Akhisar'ı yeniden işgali.
23
Haziran 1919
Mustafa kemal paşa hakkında hükümet kararı:
"Mustafa Kemal Paşa'nın azledilerek hiçbir resmi sıfatı
kalmamış olduğundan tebligat ve işarların resmi
mahiyeti haiz olmadığının icap eden vilayetlere tebliğinin
Dahiliye nezaretine bildirilmesi."
26
Haziran 1919
Dahiliye Nazırı Ali Kemal'in: "Milli
ordu teşkil etmenin ve müdafaa-i milliye hazırlamak gibi
faaliyetlerin felaket olduğunu.." ilan eden beyannamesi.
28
Haziran 1919
Balıkesir'de milli bir kongre toplanması.
İtalyanların Burdur'u işgali.
30
Haziran 1919
Milli kuvvetlerin Aydın'ı geri alışı.
3
Temmuz 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın, Rauf Bey ile
birlikte Erzurum'a gelişi.
4
Temmuz 1919
Yunan kuvvetlerinin ikinci kez işgal etmesi.
5
Temmuz 1919
Harbiye Nazırı Ali Ferit Paşa'nın,
Mustafa kemal Paşa'yı padişah adına İstanbul'a çağırması.
8
Temmuz 1919
Mustafa kemal Paşa'nın resmi memuriyetine
son verdiği hakkında Padişah iradesi.
Mustafa kemal Paşa'nın, göreviyle beraber askerlik mesleğinden
istifası.
9
Temmuz 1919
Mustafa kemal paşa'nın resmi göreviyle
beraber askerlik mesleğinden istifasını, Orduya, Vilayetlere ve
millete duyurması: "...Bundan sonra mukaddes milli gayemiz için
her türlü fedakarlıkla çalışmak üzere sine-i millette bir
ferd-i mücahit sıfatıyla bulunmakta olduğumu..."
Rauf Bey'in eski Bahriye Nazırı sıfatıyla Erzurum'dan
vilayetlere beyanname niteliğinde telgrafı: "...Mustafa Kemal
Paşa ile birlikte nihayete kadar çalışmaya mukaddesatımız
üzerine yemin ettiğimizi arz ve ilan eylerim..."
Kazım Karabekir'in Mustafa Kemal Paşa'yı ziyareti:
"..Ben ve kolordum emrinizdeyiz. Bundan sonra dahi ne emirleriniz
varsa ifayı bir şeref bilirim.."
11
Temmuz 1919
Demirci Mehmet Efe'nin Kuvay-ı Milliye saflarına
katılması.
13
Temmuz 1919
Talat, Enver ve Cevat Paşalarla, Doktor Nazım
Bey'in İstanbul Divan-ı Harbi tarafından gıyaben idama
mahkum edilmeleri.
23
Temmuz 1919
Erzurum Kongresinin açılışı.
26
Temmuz 1919
"Balıkesir'de ikinci bir Milli Kongre"
toplanması.
29
Temmuz 1919
Mustafa kemal Paşa ve Rauf Bey'in derhal
yakalanarak, İstanbul'a gönderilmelerinin mülki memurlara bildirilmesi
hakkında hükümet kararı.
6
Ağustos 1919
"Nazilli'de bir Milli Kongre"
toplanması.
7
Ağustos 1919
Erzurum Kongresi'nin Heyeti Temsiliye seçiminden
sonra Mustafa Kemal Paşa'nın kısa bir konuşmasıyla son
bulması.
Mustafa Kemal Paşa'nın Heyeti Temsiliye Başkanlığına
seçilmesi.
16 Ağustos 1919 "Alaşehir Kongresi"nin toplanması
24
Ağustos 1919
Mustafa kemal paşa'nın Sivas'a gitmek üzere
Erzurum'dan ayrılışı.
2
Eylül 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın Sivas'a gelişi.
3
Eylül 1919
Dahiliye Nazırı Adil Bey ile Harbiye Nazırı
Süleyman Şefik Paşa'nın,Elazığ Valisi Ali Galip'e,
Mustafa kemal Paşa'nın tutuklanması ve Sivas Kongresi'nin
engellenmesi hakkında emri.
4
Eylül 1919
Sivas Kongresi'nin açılışı.
Demirci Mehmet Efe'nin Aydın ve havalisinin Kuvay-ı Milliye
kumandanı oluşu.
10
Eylül 1919
Ali Galip'in
üzerine asker gönderilmesi sonucu yakınındakilerle Malatya'dan kaçışı,
(Kahta yolu ile Urfa'dan, Halep'e kaçmıştır.)
11
Eylül 1919
Sivas
Kongresi'nin kapanışı
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti teşkil edildiğine
dair beyannamenin Mustafa Kemal Paşa'nın imzasıyla Sivas
Vilayeti'ne verilmesi.
12
Eylül 1919
Sivas Kongre
Heyetinin İstanbul ile ve her türlü resmi haberleşmenin kesildiğine
ilişkin vilayetlere ve komutanlara bildirisi.
14
Eylül 1919
Sivas Kongre
Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa'nın Padişah Vahdettin'e
Damat Ferit Paşa'nın ihanetlerini belirten muhtırası.
Sivas'ta İrade-i Milliye Gazetesi'nin yayına başlaması.
15
Eylül 1919
Suriye ve
Kilikya'daki işgal kuvvetlerinin değiştirilmesi hakkında
İngiliz - Fransız Anlaşması.
16
Eylül 1919
"Üçünü Balıkesir Kongresi"nin
açılışı
19
Eylül 1919
"İkinci Nailli Kongresi"
20
Eylül 1920
Padişah
Vahdettin'in İstanbul Hükümetine yardımcı olunmasını "İtidal
ve sükunetin muhafazasını..." isteyen beyannamesi.
22
Eylül 1920
Mustafa
Kemal Paşa'nın Amerikan heyetinin başkanı General Herbord
ile Sivas'ta görüşmesi.
Mustafa Kemal Paşa'nın Vahdettin'in 20 Eylül tarihli
beyannamesini cevaplandırması ve Damat Ferit Paşa hükümetinin
derhal düşürülmesini istemesi.
27
Eylül 1919
Birinci Bozkır
ayaklanması (Bastırılışı 4 Ekim 1919)
27
- 28 Eylül 1919
Mustafa Kemal Paşanın Padişah ve Damat
Ferit Hükümetiyle Heyeti Temsiliye arasında aracı oynayan Abdülkerim
Paşa ile telgraf görüşmesi.
30
Eylül 1919
Damat Ferit
Paşa'nın sadaretten istifası.
2
Ekim 1919
Ali Rıza Paşa kabinesi (bu kabine Harbiye Nazırlığına
Mersin'li Cemal Paşa getirilmiştir.)
3
Ekim 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın sadrazam Ali Rıza Paşa'ya
telgrafı:
"... Yeni kabine Erzurum ve Sivas Kongrelerinde tayin ve tespit
edilen milli teşkilat ve maksatlara riayetkar olduğu takdirde Kuvay-i
Milliye ona yardımcı olacaktır."
7
Ekim 1919
Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın kabine adına
Mustafa Kemal Paşa'ya cevabı:
"... Kabine, sizinle aynı fikirde ve irade-i milliyenin
hakimiyetini kabul eder. Devletin harice karşı şeref ve
haysiyetini iade için, İrade-i Milliye'ye ve Heyet-i Temsiliye'ye
dayanacaktır".
Osmanlı Mebusan Meclisi için mebus seçimlerinin başlayacağının
ilanı.
Yunan zulmünü incelemek için kurulan "milletlerarası
tahkik komisyonu"nun hazırladığı raporu Paris
Konferansına sunması
20
Ekim 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın, Rauf ve Sami Beylerle
birlikte Amasya'da İstanbul Hükümeti'nin Bahriye Nazırı Salih
Paşa ile görüşmelere başlaması (Amasya Mülakatı)
İkinci Bozkır Ayaklanması.
22
Ekim 1919
Amasya görüşmelerinin sona ermesi ve 5 adet protokol
düzenlenerek imzalanması.
25
Ekim 1919
Manyas bölgesinde başlayan ve Susurluk - Gönen -
Ulubat'ı içine alan bölgeye yayılan Birinci Anzavur Ayaklanması.
(Bastırılması 30 Kasım 1919)
26
Ekim 1919
Hart Kasabasında Şeyh Eşref ayaklanması
(Bastırılması 25 Aralık 1919)
27
- 28 Ekim 1919
Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın,
Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafı:
"Meclisi Mebusan'ın İstanbul dışında
toplanması imkansız ve devlet ve memleket için büyük mahzurları
davet etmiş olacağından bugünkü hükümet görüşünde
sabittir."
29
Ekim 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın, Harbiye Nazırı
Cemal Paşa'nın telgrafına cevabı: "..Kabinenin mütalaaları,
milli meclisin toplantı yeri hakkındaki görüşümüzü değiştirecek
emniyeti henüz bahşetmemektedir.."
İngilizlerin Kilis'i boşaltmaları, Kilis'in Fransızlar
tarafından işgali.
İngilizlerin Antep'i tahliye etmeleri ve Fransızların
şehre girmeleri.
30
Ekim 1919
Urfa'nın Fransızlar tarafından işgali.
1
Kasım 1919
Maraş'ta İngilizlerin işgali, Fransızlara
devretmesi.
3
Kasım 1919
İzmir cephesinde Türklerle Yunanlılar arasında
tespit edilen hattın (Milne hattı) General Milne tarafından
Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya bildirilmesi.
7
Kasım 1919
Osmanlı Meclisi Mebusanı için yapılan seçimlerde
Mustafa Kemal Paşa'nın "Erzurum milletvekilliği"ne
seçilmesi.
16
Kasım 1919
Gümülcüne'de
halk temsilcilerinin katılımıyla bir kongre toplanması ve
Batı Trakya'nın gelecekteki durumunun görüşülmesi, (Gümülcüne
Kongresi)
Balıkesir'de İzmir'in Doğru Gazetesinin yayına başlaması.
19
Kasım 1919
Dördüncü
Balıkesir Kongresi
27
Kasım 1919
Bulgaristan
ile İtilaf devletleri arasında Neuily Anlaşması
28
Kasım 1919
Maraş
kalesin Fransız bayrağı çekilmesi üzerine, Maraş halkının
direnişi, (Maraş halkının kale duvarlarına tırmanması
ve Fransız bayrağının indirilerek yerine Türk bayrağının
çekilmesi.)
11
Aralık 1919
İngiliz
Yüksek Komiseri J. E Robeck'in raporu: "Mustafa Kemal başlıca
düşmanımızdır."
17
Aralık 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Osmanlı meclisi Mebusanına seçilen mebusların,
Meclisin açılışından önce Heyet-i Temsiliye 'nin yakında
İstanbul'a yakın bir yere nakledileceğini bildiren genelgesi.
18
Aralık 1919
Karadeniz bölgesi
Rumları tarafından Batum'da "Pontus Rum Hükümeti"
adıyla bir hükümet kurulması.
27
Aralık 1919
Mustafa
Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye üyelerinin Ankara'ya gelişleri.
1920
10
Ocak 1920
Ankara'da "Anadolu Rumeli Müdafaa-i Hukuk
Cemiyeti"nin organı olarak Hakimiye-i Milliye gazetesinin çıkarılmaya
başlaması.
12
Ocak 1920
İstanbul'da son Osmanlı meclis-i Mebusan'ının
açılması.
13
Ocak 1920
Sultanahmet meydanında Türk İstanbul için bir
miting yapılması.
Maraş bölgesinde yerel kuvvetlerle Fransızlar arasında "Araplar
çarpışması".
18
ocak 1920
Soma ve Salihli cephelerinde "Milne Hattı"nı
işgal ettiği için başlayan Yunan saldırılarının
ağır kayıplar verdirilerek püskürtülmesi.
20
Ocak 1920
İsmet Bey'in İstanbul'dan, Ankara'ya gelişi.
(İsmet Bey 20 gün Ankara'da kalmış. 18 Şubat 1920'de İstanbul'a
hareket etmiştir.)
Harbiye Nazırı Cemal Paşa ile, Genelkurmay Başkanı
Cevat Paşa'nın 48 saat içinde görevden alınmaları hakkında
İtilaf Devletleri'nin İstanbul temsilcilerinin Bab-ı Ali'ye notası.
22
Ocak 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın kolordu komutanlarına
buyruğu:
"..İngilizler İstanbul'dan nazır veya mebuslardan bazılarını
tevkif ederlerse, karşılık olarak Anadolu'da bulunan İngiliz
subayları tevkif edilecektir."
26
- 27 Ocak 1920
Akbaş mevkisindeki cephane deposuna Kuvay-ı
Milliye kahramanlarından Köprülülü Hamdi ve arkadaşlarının
baskını.
28
Ocak 1920
Osmanlı Meclisi Mebusanlığı'nın
gizli oturumunda Misak-ı Milli Beyannamesi'nin kabulü.
3
Şubat 1920
Fevzi Paşa'nın Harbiye nazırlığına
getirilişi.
İngilizlerin Bandırma'ya 200 kişilik kuvvet çıkarmaları.
6
Şubat 1920
Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın 70 kişilik
(FELAH-İ VATAN GRUBU)nun kuruluşu.
8
- 9 Şubat 1920
Kuvay-ı Milliye'nin Fransız işgalindeki
Urfa'yı kuşatması.
19
Şubat 1920
Sadrazam Ali
Rıza Paşa ile Dahiliye ve Bahriye nazırlarının İstanbul'da
"Felah-ı Vatan Grubu" toplantısına gelmeleri ve
sadrazamın Kuvay-ı Milliye aleyhine konuşması.
21
Şubat 1920
Mustafa
Kemal Paşa'nın, İstanbul'da bulunan Rauf Bey'e yazısı:
"Hükümete karşı kati bir vaziyet almak zamanı gelmiştir.
Sadrazam ve Dahiliye Nazırını açıkça söylemek lazımdır
ki, Kuvay-i Milliye neticeye kadar faaliyetine devam edecektir."
1
- 2 Mart 1920
Mustafa
Kemal Paşa'nın, I. Kolordu Komutanlığına, İngilizlere
silah teslim edilmemesi ve silah depolarının i bölgelere taşınmasına
ilişkin telgrafı.
3
Mart 1920
Ali Rıza Paşa kabinesinin istifası.
5
Mart 1920
Urfa bölgesinde Kuvay-i Milliye'nin Fransız
Kuvvetlerine taarruzu ve şiddetli çarpışmalar.
8
Mart 1920
Salih Paşa kabinesinin kurulması. (Bu kabinede
Harbiye Nazırlığına yine Fevzi Paşa (Çakmak) getirilmiştir)
10
Mart 1920
"Beşinci Balıkesir Kongresi."
Londra'da İtilaf Devletleri Dışişleri Bakanlarının
Yunan Başbakanı Venizelos'un da katılmasıyla bir toplantı
yaparak İstanbul'un işgaline resmen karar vermeleri.
15
Mart 1920
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'da sivil ve asker
150 Türk aydınını tutuklamaları.
Türkiye'deki genel durum hakkında İtilaf Devletlerinin gizli
raporu:
"...Bütün politik kuvvet, milliyetçi liderdedir. Halkın
çoğunluğu savaşlardan yorgundur. Bununla birlikte vatanlarını
korumak için müthiş bir şekilde savaşacaklardır. Bütün
ordu birlikleri milliyetçilerle birleşmişlerdir."
İtilaf Kuvvetleri komutanı general Winson'un İstanbul'daki
durum hakkında raporu:
"Meclis-i Milli'nin Anadolu'ya kaçması beklenebilir."
16
Mart 1920
İstanbul'un resmen işgali ve fiili işgalin geliştirilmesi
İngilizlerin İstanbul'da Şehzadebaşı karakolunu
basarak, 6 Türk erini şehit etmeleri.
Manastırlı Hamdi Efendi isimli bir telgraf memurunun İstanbul'un
işgal edildiğini Mustafa Kemal Paşa'ya bildirmesi
İstanbul'un işgali dolayısıyla Mustafa Kemal Paşa'nın
millete beyannamasi:
"...Bugün İstanbul'u zorla işgal etmek suretiyle,
Osmanlı Devleti'nin 700 senelik hayat ve hakimiyetine son verildi. Yani,
bugün Türk Milleti medeni kabiliyetinin, hayat ve istiklal hakkının
ve bütün istikbalinin müdafaasına davet edildi."
Meclisi Mebusan'ın akşam oturumunda, İngiliz askerlerinin
Rauf ve Kara Vasıf beyleri tutuklamaları.
18
Mart 1920
Meclis-i Mebusan'ın son toplantısını yaparak çalışmalarına
ara verme kararı.
İngilizler tarafından tutuklanan 30 kadar Türkün İstanbul'dan
Malta'ya gönderilmesi.
19
Mart 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın vilayetlere, livada ve kolordu
komutanlarına genelgesi:
"Ankara'da toplanacak fevkalade selahiyete haiz bir meclis için
acele seçim yapılması."
28
Mart 1920
Fransız kuvvetlerinin Kilis, Antep yolunu kapatan Teğmen Şahin
komutasındaki milli kuvvetlerle çarpışması ve Şahin
Bey'in şehit oluşu.
İngilizlerin elinde bulunan Geyve Boğazı'nın milli müfrezeler
tarafından işgali.
31
Mart 1920
Lüleburgaz Kongresi
2
Nisan 1920
Halide Edip, Dr. Adnan (Adıvar), Hüsrev (Gerede),
Yulah Azmi, Hoca Vehbi Cami (Baykut), ve daha bir çok kimsenin İstanbul'dan
Ankara'ya gelişi.
Salih Paşa Kabinesinin istifası
3
Nisan 1920
İsmet (İnönü), Celalettin Arif, Saffet (Arıkan),
ve daha bir çok kimsenin İstanbul'dan Ankara'ya gelişi.
Doğu cephesinde Ermeni kuvvetlerinin Vedi'ye taarruzları ve
milli kuvvetlerce püskürtülmesi.
5
Nisan 1920
Damat Ferit Paşa'nın dördüncü kez kabine kuruşu
6
Nisan 1920
Ankara'da Anadolu Ajansı'nın kurulması.
10
Nisan 1920
Şeyhülislam Dürrizade Abdullah'ın Kuvay-ı Milliye
aleyhine fetvası.
11
Nisan 1920
Yapılan anlaşma gereğince Fransızların Urfa'yı
terk etmeleri.
Osmanlı Meclis-i Mebusan'ın feshi hakkında Padişah
Vahdettin iradesi.
Damar Ferit Paşa'nın hükümet bildirisi:
"Kuvay-ı Milliye dene teşekkül, hem Anadolu'yu korkunç
bir istila tehdidine ve hem de devletin başını gövdesinden ayırmaya
sebep oluyor."
J. de Robeck'in Lord Curzon'a Damat Ferit Paşa ile yaptığı
7.4.1920 tarihli görüşme hakkındaki yazısı:
"Ben milliyetçileri ezmek için yeni hükümete her türlü yardımı
yapacağımı söyledim."
13
Nisan 1920
Birinci Düzce ayaklanması. (Bastırılışı:
31 Mayıs 1920)
Tarsus bölgesinde Fransız kuvvetleriyle milli müfrezeler arasında
Birinci Kavaklıhan savaşı (2 gün süren savaş sonu düşmanın
Tarsus'a çekilmesi)
15
Nisan 1920
Çerkez Ethem kuvvetlerinin Susurluk ve Kirmasti arasında Anzavur
kuvvetlerini tamamen dağıtışı.
16
Nisan 1920
Ankara Müftü'sü Rıfat Efendinin (Börekçi) Şeyhülislam Dürrizade
Abdullah'ın fetvasına karşı: "...Vakıa ve
hakikate gayrı muvafık olarak sadır olan fetvaların şer'an
mutla olmayacağını" bildiren fetvası. (Rıfat
Efendinin fetvası Anadolu'da yüzlerce müftü ve din adamı tarafından
onaylanarak imzalanmış ve 22 Nisan 1920 tarihinden başlayarak
Anadolu'nun çeşitli gazetelerinde yayımlanmıştır.)
18
Nisan 1920
İstanbul hükümetinin Kuvay-ı Milliye'yi ortadan kaldırmak
üzere, Kuvay'ı İnzibatiye'nin kurulduğunu bildiren kararnamesi.
19
Nisan 1920
Anzavur'un yaralı olarak Karabiga'dan İstanbul'a kaçışı.
İtilaf devletleri temsilcilerinin Türkiye ile yapılacak antlaşmanın
esaslarını karşılaştırmak üzere San Remo'da, Mareşal
Foch'un başkanlığında toplanması (Bitiş tarihi: 26
Nisan 1920)
21
Nisan 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın vilayetlere, Meclisin 23 Nisan 1920
tarihinde açılacağını bildiren genelgesi.
22
Nisan 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın bütün vilayetlere tamimi:
"..23 Nisan'dan itibaren bütün mülki ve askeri makamların ve
umum milletin mercii meclis-i mezkur olacağı tamimen arz olunur."
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Hükümeti'ni Paris'te toplanacak
Barış Konferansı'na davet edişi.
23
Nisan 1920
Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılması.
Kazım Karabekir'in TBMM'ne başarı ve bağlılık
telgrafı:
"XV. Kolordunun bu milli meclisimizin emrine amade olduğunu
kemal-i hürmetle arz olunur."
24
Nisan 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın TBMM reisliğine seçilmesi.
İngilizlerin Şile'ye asker çıkararak kasabayı işgali.
Ankara müftüsü Rıfat Efendinin İstanbul Hükümeti tarafından
görevinden azledilmesi. (Aynı gün Heyet-i Temsiliye tarafından bu göreve
yeniden atanmıştır)
25
Nisan 1920
TBMM'nin 6 kişilik muvakkat icra encümeni oluşturması.
İsmet Bey'in genelkurmay başkanlığı görevinin
onaylanarak, bu göreve Muvakkat İcra Encümeni içinde çalışması
hakkında TBMM kararı.
26
Nisan 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın Lenin'e mektubu (Bu mektuba 3 Haziran
1920'de Çiçarin cevap vermiştir)
27
Nisan 1920
Fevzi Paşa'nın Ankara'ya gelişi.
TBMM adına Padişah Vahdettin'e telgraf çekilmesi.
28
Nisan 1920
Anadolu'da Padişahın ve onun hükümetinin yönetimini kurmak
amacı ile Anadolu fevkalade Müfettişi Umumiliği kurulduğunda
ve müfettişliğe Müşir Zeki Paşa'nın atandığına
dair İstanbul Hükümeti'nin kararnamesi.
29
Nisan 1920
"Hıyanet-i Vataniye kanunu"nun TBMM'de kabulü.
3
Mayıs 1920
TBMM'de meclis başkanlığında çalışacak ilk
"İcra Heyeti Vekillerinin" seçilmesi. (Dahiliye
Vekaletine Cami bey, Adliye Vekaletine Celaleddin Arif Bey, Nafıah
vekaletine İsmail Fazıl Paşa, Hariciye Vekaletine Bekir Sami Bey,
Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimai Vekaletine Dr. Adnan Bey, İktisat
Vekaletine Yusuf Bey, Müdafaa-i Milliye Vekaletine Fevzi Paşa, Erkan-i
Harbiye-i Umumiye'ye İsmet Bey)
4
Mayıs 1920
Maliye Vekilliğine Hakkı Behiç Bey'in, Maarif Vekilliğine
Rıza Nur Bey'in seçilmeleri.
6
Mayıs 1920
TBMM İcra Vekilleri kararnamesi ile İstanbul basınının
Anadolu'ya girmesinin yasaklanması.
10
Mayıs 1920
Ahmet Aznavur'un Adapazarı'nı işgali.
11
Mayıs 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'da Divan-ı Harp tarafından
idam edilmesi kararı, beraberinde idama mahkum edilenlerin isimleri: "Kara
Vasıf, Ali Fuat Paşa, Ahmet Rüstem Dr. Adnan, Halide Edip"
Hariciye Vekili Bekir Sami başkanlığında bir kurulun
Sovyetler Birliği ile ilişki kurmak üzere Moskova'ya hareketi.
14
Mayıs 1920
Birinci Yozgat ayaklanması
15
Mayıs 1920
Kuvay-ı Milliye'yi oluşturan Ahmet Anzavur kuvvetlerinin Geyve
Boğazı yakınlarındaki şiddetli çarpışmalar
sonucunda dağıtılması.
18
Mayıs 1920
Damat Ferit Paşa ve arkadaşlarının vatandaşlık
hukukundan tecridi hakkında TBMM kararı.
21
Mayıs 1920
Ahmet Anzavur'un Adapazarı'ndan İstanbul'a kaçışı.
23 Mayıs 1920 TBMM ile Fransız Hükümeti arasında 20 günlük ateşkes anlaşması.
24
Mayıs 1920
İstanbul'da Divan-ı Harp'in Fevzi Paşayı idama mahkum
etmesi.
İstanbul Hükümetince yapılacak her türlü subay terfii ve
taltiflerinin kabul edilmeyeceğine dair TBMM kararı.
28
Mayıs 1920
Taşnak Ermeni Hükümetinin Türkiye'nin doğu illerini ilhak
edeceğine dair bildiri yayınlaması.
29
- 30 Mayıs 1920
TBMM hükümeti ile Fransa arasında imzalanan 20 günlük ateşkesin
yürürlüğe girmesi.
30
Mayıs 1920
Kazım
Karabekir Paşa'nın, Ankara hükümetine Ermeniler'e karşı
harekete geçme önerisinde bulunması
6
Haziran 1920
TBMM hükümetinin
Ermeniler'e karşı yapılacak bir askeri harekat için hazırlık
emri.
İstanbul'da Divan-ı Harp'in İsmet Paşa ve Milli Mücadeleye katılan çeşitli kişiler için idama mahkum etme kararı
Zile ayaklanması.
7 Haziran 1920 İstanbul hükümetinin 16 Mart 1920 tarihinden başlayarak yaptığı ve yapacağı antlaşmaların verdiği ve vereceği imtiyazların hükümsüz sayılacağına ilişkin TBMM kararı
Doğu bölgesinde seferberlik ilanı.
8
Haziran 1920
Fransızların
200 asker çıkararak Karadeniz Ereğlisi'ni işgali. (Gördükleri
direniş üzerine 19 Haziran 1920'de boşaltılmıştır)
Viranşehir ve Siverek bölgesinde Milli Aşireti ayaklanması.
(Ayaklanmanın bastırılması : 26 Haziran 1920)
13
Haziran 1920
Çapanoğulları ayaklanması.
14
Haziran 1920
İzmit bölgesinde Kuvay-ı İnzibatiye'nin
yenilgisi ve bazı birliklerin milli kuvvetlere katılması.
15
Haziran 1920
Doğu'da XV. Kolordu komutanlığının,
doğu cephesi komutanlığı adını alması ve
komutanlığına Kazım Karabekir'in atanması.
16
Haziran 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın ilgililere ve Rus
Sovyet Cumhuriyetine tebliğ edilmek üzere Kazım Karabekir'e yazısı:
"..Talat, Cemal, Enver Paşaların Türkiye Büyük Millet
Meclisi namına hiç bir siyasi teşebbüse girişmeye selahiyetleri
olmadığının ve bizimle hiç bir mihabere ve münasebetlerinin
bulunmadığının kendilerine tebliği heyeti vekile kararı
gereğidir"
Yunanlıların Batı Cephesinde Köşke taarruzu ve
cephenin düşmesi.
Ermenilerin Oltu'yu işgali.
22
Haziran 1920
Yunanlıların Milne Hattı'ndan genel
taarruza geçmeleri.
Yunan kuvvetlerinin Akhisar'ı ikinci kez işgali.
23
Haziran 1920
Salihli'nin Yunanlılar tarafından işgali.
Yozgat ayaklanmasını bastırmakla görevli Çerkez Ethem
kuvvetlerinin askerlerle çarpışarak Yozgat'a girişi.
24
- 25 Haziran 1920
Batı Cephesi Komutanlığının oluşturulması
ve komutanlığına Ali Fuat Paşa'nın atanması.
25
Haziran 1920
Bigadiç'inin Yunanlılar tarafından işgali.
Karamürsel'in İngilizler tarafından işgali.
26
Haziran 1920
Vekiller heyeti kararıyla "Elcaziye"
ve "Adana Cephesi" komutanlıklarının oluşturulması.
27
Haziran 1920
Adana Cephesi Komutanlığı'na Albay
Selahattin Adil Bey'in atanması
29
Haziran 1920
Savaştepe, Burhaniye, Eşme ve Sındırgı'nın
Yunanlılar tarafından işgali.
30
Haziran 1920
Yunan kuvvetlerinin Balıkesir'e girişi.
1
Temmuz 1920
Edremit'in
Yunanlılar tarafından işgali.
2
Temmuz 1920
İngilizlerin Mudanya'ya asker çıkarması.
Kıyıdan ateşle karşılık verilmesi üzerine bu girişimden
vazgeçmeleri.
Yunan kuvvetlerinin Erdek ve Bandırma'ya asker çıkarmaları.
Yunan kuvvetlerinin Kirmasti (Mustafa Kemal Paşa) ve Karacabey'i işgali.
Susurluk'un Yunanlılar tarafından işgali
3
Temmuz 1920
Yunan
kuvvetlerinin Nazilli'yi ikinci kez işgali.
Hıyanet-i Vataniye kanununa dayanarak Damat Ferit'in idama mahkum
edilmesi.
4
Temmuz 1920
Ayvacık,
Biga, Lapseki, Ezine ve Bayramiç'in Yunanlılar tarafından işgali.
İngilizlerin Batum'u terk etmeleri.
5
Temmuz 1920
Yunanlıların
Buldan'ı işgali.
6
Temmuz 1920
İzmit'in
İngilizler tarafından işgali.
Gönen'in Yunanlılar tarafından işgali.
7
Temmuz 1920
Balya'nın
Yunanlılar tarafından işgali.
8
Temmuz 1920
Bursa'nın
Yunanlılar tarafından işgali.
Ankara Hariciye Vekaletinin Taşnak Ermeni Hükümeti'ne Oltu'nun
acele boşaltılmasını isteyen ültimatomu.
9
Temmuz 1920
Ankara
Hariciye Vekaletinin Taşnak Ermeni Hükümeti'ne doğudaki katliamları
protesto eden ültimatomu.
10
Temmuz 1920
Bursa'nın Yunan işgali üzerine, TBMM'de başkanlık
kürsüsünün siyah örtü ile örtülmesi kararı.
Orhaneli'nin Yunanlılar tarafından işgali.
12
Temmuz 1920
İznik'in Yunanlılar tarafından işgali.
13 Temmuz 1920 Gebze'nin işgali.
14 Temmuz 1920 Doğu cephesinde Ermenilerin Dehne Boğazı'nı ele geçirmeleri
Gördes'in Yunanlılar tarafından işgali.
19
Temmuz 1920
Bekir Sami Bey başkanlığındaki Türk
kurulunun Moskova'ya varışı.
20
Temmuz 1920
Doğu Trakya'da Yunan taarruzunun başlaması
ve Tekirdağ'ın denizden çıkarma yapan Yunanlılar tarafından
işgali.
Mürefte ve Çorlu'nun Yunanlılar tarafından işgali.
21
Temmuz 1920
Demirci'nin Yunanlılar tarafından işgali.
22
Temmuz 1920
Saltanat şur'a'sında İtilaf
Devletleri'nin Barış Antlaşması taslağının
(Sevr Projesi) kabul edilmesi. (Yalnız topçu Feriki Rıza Paşa
kabul etmemiştir.)
23
Temmuz 1920
Lüleburgaz, Babaeski ve Hayrabolu'nun Yunanlılar
tarafından işgali.
23
- 24 Temmuz 1920 Albay Cafer Tayyar Bey'in (Eğilmez) Yunanlılara
tutsak düşüşü.
24
Temmuz 1920
Uzunköprü'nün Yunanlılar tarafından işgali.
Şile'nin işgali.
Halep'in Fransızlar tarafından işgali.
25
Temmuz 1920
Edirne'nin Yunanlılar tarafından işgali.
Havsa ve Pınarhisar'ın Yunanlılar tarafından işgali.
İngilizler tarafından boşaltılan Batum'u Gürcülerin
işgali üzerine Ankara Hükümetinin protestosu.
Kırklareli, Malkara ve Lalapaşa'nın Yunanlılar tarafından
işgali.
27
Temmuz 1920
İpsala, Şarköy, Rize, Demirköy'ün Yunanlılar
tarafından işgali.
Yunan Kralı Aleksandros'un Edirne'ye girişi.
28
Temmuz 1920
Taşnak Ermeni Hükümeti'nin Ankara Hükümetinin
8.7.1920 tarihli ültimatomuna Oltu'nun kendilerine ait olduğunu bildiren
yanıtı.
Enez'in Yunanlılar tarafından işgali.
31
Temmuz 1920
Çerkez Ethem kuvvetlerinin Demirci önlerinde Yunanlılara
taarruzu.
Kandıra'nın İngilizler tarafından işgali.
4
Ağustos 1920
Gelibolu'nun
işgali.
6
Ağustos 1920
Saray'ın
Yunanlılar tarafından işgali.
8
Ağustos 1920
Düzce ve
Bolu bölgesinde İkinci Düzce Ayaklanması'nın başlaması.
(Bastırılışı: 23 Eylül 1920)
10
Ağustos 1920
İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri
arasında Sevr Anlaşması'nın imzalanması.
Yunus Nadi Bey tarafından yayımlanmakta olan Yeni Gün
gazetesinin Ankara'da yayımlanması.
17
Ağustos 1920
Moskova'da Türk ve Sovyet heyetleri arasında görüşmelerin
başlaması.
17
- 18 Ağustos 1920 Çerkez Ethem kuvvetlerinin Demirci civarında Yunanlılara
baskını ve düşmanın Demirci'nin güneyine atılması.
18
- 19 Ağustos 1920 Antep'te Milli Kuvvetler'in Fransızları kuşatma
altına alması, Fransız cephesinin yenilerek Milli Kuvvetlerin başarı
kazanması.
19
Ağustos 1920
Saltanat Şur'a'sında Sevr Anlaşmasının
imzalanması için oy verenlerle anlaşmayı imza edenlerin vatan
hainleri ilan edilmeleri hakkında TBMM kararı.
24
Ağustos 1920
Ulusal harekete yardım etmek üzere İstanbul'da
gizli olarak kurulan Hamza Grubunun faaliyete geçmesi.
28
Ağustos 1920
Yunan kuvvetlerinin Elvan bölgesinde taarruzu
29
Ağustos 1920
Uşak'ın Yunanlılar tarafından işgali.
1
Eylül 1920
Bakü'de Doğu Hakları Kurultayının
toplanması. (Sona erişi: 7 Eylül 1920)
2
Eylül 1920
Simav'ın Yunanlılar tarafından işgali.
Nizip'in Fransızlar tarafından işgali.
4
Eylül 1920
Cami Bey'in (Baykut) Ankara Hükümeti'nin Roma temsilciliğine
atanması (1922 yılında ayrılmıştır)
5
Eylül 1920
İkinci Yozgat Ayaklanması.
Gediz'in Yunanlılar tarafından işgali.
Yalova'nın işgali.
Kandıra'nın kurtuluşu.
8
Eylül 1920
Külçe altın halinde ilk parti Sovyet yardımının
Erzurum'a gelişi ve teslim alınışı : Bu altınlar Türkistan
eski Cumhurbaşkanı, rahmetli Osman Kocaoğlu'nun ifadesine göre: "Kurtuluş
Savaşı günlerinde, biz Türklerin en son kalan bir yarımada
Anadolu'dan başka gidecek yerimiz yok. O da düşman tarafından
basılmıştır. Türk kardeşlerimize askeri bir yardımda
bulunamıyoruz. Kısa bir zamanda biz de Bolşeviklerce devlet
olarak dağıtılacağız. Hazinemizdeki külçe altınların
Atatürk Hükümetine verilmesini sizlerden ağlayarak rica
etmekteyim." demiştir. Bu vesile ile Rusların gönderdiği
külçe altınların Türkistanlı kardeşlerimize ait olduğunu
açıklamaktadır.
10
Eylül 1920
Bakü'de
Mustafa Suphi tarafından Türkiye Komünist Partisi'nin kuruluşu ve
kongresi.
11
Eylül 1920
"Firariler hakkındaki Kanun"un
TBMM'de kabulü. (Bu kanunla askerlik hizmetinden kaçanları yargılamak
ve cezalandırmak üzere TBMM üyelerinden oluşan üçer kişilik
İstiklal Mahkemeleri kurulması özel hükme bağlanmıştır)
13
Eylül 1920
Mustafa
Kemal Paşa'nın Halkçılık Programını yayınlaması.
16
Eylül 1920
Mustafa
Kemal Paşa'nın memleketteki Bolşevik faaliyetleri hakkında
Ali Fuat Paşaya telgrafı:
"Gizli komünizm teşkilatını her surette durdurmak ve
uzaklaştırmak isteyen bir takım kimseler hilekarane bir suretle
komünizm vs. teşkilatına taraftar olduğumu daima yayıyorlar.
Fakat yanlıştır."
18
Eylül 1920
7 bölgede
en kısa sürede İstiklal Mahkemesi kurulması hakkında TBMM
kararı.
23
Eylül 1920
İlk Rus
savaş malzemesi getiren motorun Tuapse'den Trabzon'a gelişi.
28 Eylül 1920 Hıyanet-i Vataniye Kanununa göre açılan davalarda İstiklal Mahkemelerinin yetkili kılınması hakkında kanun.
Doğu Cephesinde milli kuvvetlerin Ermeniler'e taarruzu.
29
Eylül 1920
Milli
kuvvetlerin Kazım Karabekir komutasında Sarıkamış'a
girişi.
30
Eylül 1920
Doğu
Cephesinde Merdinik'in milli kuvvetler tarafından ele geçirilişi.
İznik'in milli kuvvetler tarafından Yunan işgalinden
kurtarılışı.
1
Ekim 1920
Milli Kuvvetlerin Kağızman'a girişi.
2
- 3 Ekim 1920
Delibaş
isyanı.
4
Ekim 1920
Sovyet elçilik heyetinin Ankara'ya gelişi.
17
Ekim 1920
Damat Ferit Paşa'nın sadaretten istifası.
18
Ekim 1920
"Türkiye Komünist Fırkası" adlı örgütün
Ankara'da resmen kuruluşu (Bu fırka Mustafa Kemal Paşa'nın
direktifi ve bilgisi dahilinde yakın arkadaşlarına kurdurulmuş
danışıklı bir örgüttü.)
21
Ekim 1920
Tevfik Paşa'nın kabine kurması.
24
Ekim 1920
Milli kuvvetlerin Gediz'e girişi.
İngiliz, Fransız ve İtalyan Yüksek Komiserlerinin barış
anlaşmasının (Sevr) onaylanması hakkında Tevfik Paşa'ya
ortak notası.
27
Ekim 1920
Yunanlıların Bursa cephesinden ilerlemeye başlaması.
Yenişehir ve İnegöl'ü işgal etmeleri.
Gediz'e giren milli kuvvetlerin, Yunanlılara taarruzu ile başlayan
"Hamidiye Hanı Muharebesi" ve Türk birliklerinin geri çekilmesi.
Doğu cephesinde milli kuvvetlerin Kars üzerine harekata başlaması.
30
Ekim 1920
Türk ordusunun Kars'a girişi.
31
Ekim 1920
Doğu cephesi komutanı Kazım Karabekir Paşa'nın
Ferik (Orgeneral) rütbesine yükselişi.
3
Kasım 1920
Doğu cephesinde milli kuvvetlerin Gümrü yönünde harekata geçmesi.
Simav'ın Yunanlılar tarafından ikinci kez işgali.
4
Kasım 1920
Gümrü yönünde harekata geçen milli kuvvetlerin Şahnalar hattını
işgal etmesi.
6
Kasım 1920
Ermenilerin mütareke isteğinde bulunması.
7
Kasım 1920
Ermenilerle geçici mütareke.
Doğu Ordusunun Arpaçay'a uzanan bölgeyi ve Gümrü'yü işgali.
9
Kasım 1920
Batı Cephesi'nin ikiye ayrılarak, Genelkurmay başkanı
İsmet Bey'in batı cephesi, Albay Refet Bey'in de Güney cephesi
Komutanlığına atanması.
10
- 11 Kasım 1920
Doğu Cephesi Komutanlığının Ermenilerin mütareke
koşullarını kabul etmemesi nedeniyle, birliklerine harekata devam
emri vermesi.
12
Kasım 1920
Doğu cephesi kuvvetlerinin Arpaçay'ın doğusuna geçmeleri.
Ermenilerin Iğdır'ı boşaltarak Aras'ın kuzeyine
çekilmeleri ve Iğdır'ın kurtuluşu.
13
Kasım 1920
Albay Kazım Bey başkanlığındaki diplomatik
heyetin Tiflis'e varışı.
14
- 15 Kasım 1920
Doğu Cephesindeki milli kuvvetlerin Ermenileri yenerek Dahne sırtların
çıkışı.
17
Kasım 1920
Ermenilerin kendilerine daha önce bildirilen mütareke koşullarını
kabul etmeleri.
21
Kasım 1920
Ali Fuat Paşa'nın Moskova büyükelçiliğine atanması.
23
Kasım 1920
Batı Cephesi Komutanlığının emri ile Simav ve
Havalisi Bölge Komutanlığı'nın kurulması ve Eskişehir'de
Kuvay-ı Seyyare komutanlığına bu komutanlığa bağlı
olduklarının bildirilmesi.
24
Kasım 1920
Çerkez Ethem'in kardeşi Tevfik'in Eskişehir'den Batı
cephesi komutanlığına telgrafı:
"Seyyar kuvvetler, ne bir tümen ne de muntazam bir kuvvet haline çevrilemez.
Bendeniz bir daha bunun dışında bir işi kabul edemem."
29
Kasım 1920
"İstiklal Madalyası" ihdası.
2
- 3 Aralık 1920
Ermenilerle Gümrü anlaşmasının imzalanması.
5
Aralık 1920
Mustafa Kemal Paşa'nın Bilecik'te Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki
İstanbul heyeti ile görüşmesi.
Görüşme sonucu heyetin İstanbul'a dönmesine izin
verilemeyeceğini ve birlikte Ankara'ya gidileceğini bildirmesi.
(Bilecik Mülakatı)
7
Aralık 1920
Türkiye Halk İstirakiyun Fırkası'nın kuruluşu.
(14 Temmuz 1920 de gizli olarak Türkiye Komünist Partisi, 7 Aralık
1920'den sonra resmen bu isim altında faaliyet göstermişti)
9
Aralık 1920
TBMM'nin gizli oturumunda cephelerdeki askeri durum ve düzenli ordu oluşturulması
için bazı milis kuvvetlerinin tasfiyesi hakkında görüşmeler.
11
Aralık 1920
Demirci Mehmet Efe ayaklanması.
14
Aralık 1920
Yusuf Kemal Bey başkanlığında bir kurulun Sovyetler
Birliğine gitmek üzere Ankara'dan ayrılışı.
26
Aralık 1920
Mebus heyetinin Kütahya'da Çerkez Ethem ve kardeşi Tevfik ile görüşmesi.
(Çerkez Ethem ve kardeşleri bu görüşmede bazı koşullar
ileri sürmüşler, özellikle de Albay Fahrettin Bey ve Refet Paşa'nın
cepheden uzaklaştırılmalarını istemişlerdir.)
İstanbul'da İngilizlerin denetimi altındaki Büyük
postane altında Ankara ve Anadolu ile bağlantıyı sağlamak
üzere gizli telgraf merkezi kurulması.
29
Aralık 1920
Kuvay-ı Seyyare komutanı Çerkez Ethem'in Kütahya'dan TBMM'nin
meşruluğuna tecavüz eden telgrafı:
"Batı cephesine bağlı bazı kuvvetlerin Çerkez
Ethem ve kuvvetlerini ortadan kaldırmak için harekata geçerek Kütahya'yı
işgal etmeleri ve Ethem kuvvetlerinin Gediz'e doğru çekilmeleri"
30
Aralık 1920
Demirci Mehmet Efe'nin hükümet kuvvetlerine teslim olması.
31
Aralık 1920
Batı Cephesi Komutanı İsmet Bey'in Kütahya'dan Çerkez
Ethem'e emri:
"I. Seyyar kuvvetler kumandanlığını, sizden ve
kardeşiniz Tevfik Bey'den sonra en kıdemli müfreze kumandanına
teslim edip bırakınız."
1921
6
Ocak 1921
Yunan Ordusunun Eskişehir, Bursa ve Uşak cephelerinden geniş
bir hat boyunca taarruza geçmeleri.
9
Ocak 1921
Bilecik ve Bozüyük'ün Yunanlılar tarafından işgali.
Yunanlıların İnönü mevzilerinde taarruza başlaması
ve Batı cephesi ordularıyla şiddetli çatışmalar olması.
10
Ocak 1921
İnönü mevzilerinde Yunanlılarla şiddetli çarpışmalar
olması ve Birinci İnönü Zaferi.
11
Ocak 1921
Batı cephesinde Yunanlıların geri çekilme kararını
uygulamaya başlamaları.
12
Ocak 1921
Ayaklanan Çerkez Ethem kuvvetlerinin Kütahya bölgesindeki mevkilere
taarruzu ve Batı cephesi kuvvetleri tarafından püskürtülmesi.
17
Ocak 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın United Telgraf Gazetesi muhabirine Türk
Bağımsızlık Savaşının amaçlarını açıklayan
demeci:
"Şimdi adli, iktisadi ve mali bağımsızlımızı
imhaya ve neticede yaşama hakkımızı inkar ve iptale matuf
olan Sevr anlaşması bizce mevcut değildir. İstiklal ve
hakimiyetimizin gereklerini temin edecek bir barışın yapılması
son emelimizdir."
20
Ocak 1921
Teşkilat-ı Esasiye kanununun TBMM'de kabulü.
22
Ocak 1921
Çerkez Ethem kuvvetlerinin bir bölümü dağılır, yada
yeniden milli kuvvetlere katılırken, çok küçük bir bölümünün
Yunanlılara sığınması.
24
Ocak 1921
Fevzi paşa'nın icra vekilleri başkanlığına
seçilmesi.
25
Ocak 1921
Paris'te İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplantısı ve
Sevr anlaşmasını değiştirmek için Türk ve Yunan hükümetlerini
21 Şubat 1921'de Londra'da toplanacak bir konferansa davet kararı
alması.
26
Ocak 1921
İtilaf Devletleri İstanbul temsilcilerinin Londra Barış
Konferansı'na delege gönderilmesini, Sadrazam Tevfik Paşa'ya
bildirmeleri. (İtilaf Temsilcileri, Osmanlı Heyeti içinde, Ankara hükümeti
temsilcilerinin de bulunmasını istemişlerdir.
27
Ocak 1921
Sadrazam Tevfik Paşa'nın, Mustafa Kemal Paşa'ya Londra'da
toplanacak Barış Konfederasyonu için Osmanlı Heyetine katılmak
üzere TBMM'den üye isteyen telgrafı.
28
Ocak 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın Sadrazam Tevfik Paşa'ya cevabı:
"Milli iradeye dayanarak Türkiye'nin mukadderatına el koyan
yegane meşru ve müstakil hakim kuvvet, Ankara'da aralıksız
toplanan TBMM'dir. Türkiye'ye ait bütün meselelerin halline memur ve her türlü
harici münasebetlere muhatap ancak bu meclisin Heyet-i Hükümetidir. Düvel-i
İtilafiye, Londra'da yapacakları konferansta Doğu meselesini
adalet ve hukuk dairesinde halletmeye karar vermişlerse davetlerini TBMM hükümetine
doğrudan doğruya tevcih etmelidirler."
Mustafa Kemal Paşa'nın Sadrazam Tevfik Paşa'ya ikinci
telgrafı ve istekleri:
"Zat-ı şahane, TBMM'yi tanıdığını
kısa bir hatt-u hümayun ile buyuracaklardır"
28
- 29 Ocak 1921
Mustafa Suphi ve arkadaşlarının, Yahya Kahya'nın
adamları tarafından Trabzon açıklarında öldürülmeleri.
30
Ocak 1921
İcra vekilleri heyeti reisi Fevzi Paşa'nın Tevfik Paşa'ya
telgrafı:
"Londra konferansına gidecek Türkiye delege heyeti yalnız
TBMM tarafından seçilip gönderilecektir."
Antep'te Fransızların Musullu cephesine taarruzları ve
milli kuvvetlerce geri püskürtülmeleri.
30
- 31 Ocak 1921
Fransız kuşatmasındaki Antep'te şehir içindeki milli
kuvvetlerin huruç hareketi, düşmanla şiddetli çarpışmalar
ve bazı bölgelerde düşman cephesinin yenilmesi.
5
Şubat 1921
TBMM, gizli oturumunda Londra Konferansı'na Ankara Hükümeti adına
bir heyet gönderilmesini ve heyetin meclis üyelerinden oluşmasını
karar altına alması.
6
Şubat 1921
Londra Konferansı'na gitmek üzere Bekir Sami Bey başkanlığında
Türk Heyeti'nin Ankara'dan hareketi.
8
Şubat 1921
Antep'in düşmesi, Antep'in adının TBMM tarafından "Gaziantep"
e çevrilmesi.
17
Şubat 1921
Bekir Sami Bey başkanlığındaki TBMM heyetinin Roma'ya
varışı ve Bekir Sami Bey'in İtalya Dışişleri
Bakanı Kont Siforza ile görüşmesi.
18
Şubat 1921
Ali Fuat Paşa'nın
Moskova'ya varışı. Sovyet elçisi Budu Minivani'nin Ankara'ya
gelişi.
21
Şubat 1921
İkinci
Londra Konferansı'nın açılışı (Sona erişi 12
Mart 1921)
23
Şubat 1921
Londra
Konferansı'nda Osmanlı Delegesi Sadrazam Tevfik Paşa'nın söz
hakkını TBMM delegelerine bıraktığını
ifadesi, Gürcülerin çekilmesi ve onayıyla Ardahan ve Artvin'in Doğu
Cephesi kuvvetleri tarafından geri alınışı.
1
Mart 1921
İsmet İnönü'nün Mirliva (General) rütbesine yükseltilmesi.
Moskova'da Yusuf
Kemal Bey başkanlığındaki TBMM Hükümeti temsilcileriyle
Afganistan Temsilcisi arasında bir anlaşma imzası.
6
Mart 1921
Koçkiri ayaklanması (Bastırılışı
17 Haziran 1921)
11
Mart 1921
Doğu Cephesi'nde Batum'un Milli Kuvvetler tarafından
alınışı.
Bekir Sami Bey'in
Londra'da Fransız Başbakanı Briand ile anlaşma imzalaması.
(TBMM tarafından kabul edilmemiştir)
12
Mart 1921
Londra Konferansı'nın sona erişi ve İtilaf
Devletleri'nin barış önerisi.
Bekir Sami Bey'le
İtalyan Dışişleri Bakanı Siforza arasında
Londra'da anlaşma imzalanması (TBMM tarafından kabul edilmemiştir.)
14
Mart 1921
Doğu Cephesi'nde milli kuvvetlerin Ahılkelek'i ele
geçirmesi.
15
Mart 1921
Talat Paşa'nın Berlin'de bir Ermeni tarafından
şehit edilmesi.
16
Mart 1921
TBMM Hükümeti ile Sovyetler Birliği arasında "Moskova
Anlaşması"nın imzalanması.
17
- 18 Mart 1921
Gürcü Hükümeti'nin Batum'u terk etmesi ve Albay
Kazım Bey'in Batum Mutasarrıfı olarak göreve başlaması.
23
Mart 1921
Yunan ordusunun Bursa ve Uşak cephesinden ileri
harekata başlaması.
26
Mart 1921
Adapazarı ve Söğüt'ün Yunanlılar tarafından
işgali.
27
Mart 1921
Yunanlıların İnönü mevzilerine taarruza başlaması.
Afyonkarahisar'ın
Yunanlılar tarafından işgali.
28
Mart 1921
Batı Cephesinde Kanlısırt ve Metristepe
mevzilerinin Yunanlıların eline geçmesi. Doğu Cephesi
kuvvetlerinin Moskova Anlaşması gereğince Batum, Ahıska ve
Ahılkelek'i boşaltması.
31
Mart 1921
Türk karşı taarruzu ve Yunanlıların
geri çekilmeye başlaması.
1 Nisan 1921 İkinci İnönü Zafer
Mustafa Kemal Paşa'nın,
İsmet Paşa'ya telgrafı:
"Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz. İstila altındaki bedbaht topraklarımızla beraber bütün vatan bugün en uzak köşelerine kadar zaferinizi kutluyor. Düşmanın istila hırsı, azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını çarparak paramparça oldu.
Çivril'in Yunanlılar
tarafından işgali.
2
Nisan 1921
Boldavin'in Yunanlılar tarafından işgali.
7
- 8 Nisan 1921
Aslıhan bölgesinde Yunan kuvvetleriyle milli
kuvvetler arasında Aslıhanlılar muharebesi. (3 gün sürmüş
ve Yunanlıların çekilmesiyle sonuçlanmıştır.)
12
Nisan 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın Yunan ordusunun Anadolu'daki mezalimine karşı
"İnsanlık alemine beyannamesi"
13
Nisan 1921
Dumlupınar
mevzilerinde Yunan kuvvetleriyle milli kuvvetler arasında çarpışmalar.
27
Nisan 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın İnebolu'ya gelen şehzade Ömer Faruk Efendiye
Anadolu'ya geçmesinin sakıncalı olacağını bildiren
telgrafı.
28
Nisan 1921
İzmit'in,
İngilizlerin ayrılışı üzerine Yunanlılar tarafından
işgali.
3
Mayıs 1921
Güney ve Batı cephelerinin birleştirilerek İsmet
Paşa'ya verilmesi. İstanbul'da gizli olarak kurulan "Müdafaa-i
Milliye" teşkilatının Ankara Hükümeti
tarafından
resmen tanınması.
10
Mayıs 1921
TBMM'de "Anadolu
ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu"nun kuruluşu.(Birinci Grup)
11
Mayıs 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun başına
seçilmesi.
13
Mayıs 1921
İstanbul'da
İtilaf Devletleri'nin üç yüksek komiserinin "Boğazların
tarafsızlığı" hakkındaki kararı.
22
Mayıs 1921
Mustafa
Kemal Paşa'nın Doğu cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa'ya
telgrafı:
"Enver Paşa'nın karşınıza gelmesi veyahut
isim ve kıyafet değiştirerek Anadolu'ya girme teşebbüsü
varid-i hatırdır. Bölgenizde müessir tedbir alınması muvafık
olur."
24
Mayıs 1921
İngiliz
casusu Mustafa Sagir'in Ankara'da idamı.
25
Mayıs 1921
İtalyanların
Marmaris'i boşaltmaları.
1
Haziran 1921
İtalyanların
Antalya dolaylarını boşaltmaları.
9
Haziran 1921
Franklin
Boullion başkanlığında bir Fransız heyetinin Ankara'ya
gelişi.
12
Haziran 1921
Yunan Kralı Konstantin'in İzmir'e gelişi
ve Anadolu'daki Yunan ordusuna bildirisi:
"Askerler! Vatanın sesi beni yeniden sizin komutanınız
olmaya çağırdı. Elen ülküsü için çarpışıyoruz.
İleri!"
21
Haziran 1921
Fransızların Zonguldak'ı boşaltmaları.
(Zonguldak'ın kurtuluşu)
Adapazarı'nın
Kuvayı Milliyeciler tarafından Yunanlıların elinden alınışı.(Adapazarı'nın
Kurtuluşu).
28
Haziran 1921
Milli kuvvetlerin İzmit'e girişi. (İzmit'in
Kurtuluşu)
4
Temmuz 1921
Karamürsel'in
milli kuvvetler tarafından kurtuluşu.
5
Temmuz 1921
Menteşe
Sancağı (Muğla) İtalyan işgalinden kurtuluşu.
10
Temmuz 1921
Yunan ordusunun genel taarruzu ve Kütahya.
Eskişehir savaşlarının başlaması.
Yunanlıların
İnegöl'ü ikinci kez işgali
Yunanlıların Yenice'yi işgali.
11
Temmuz 1921
Yunanlıların Köprühisar'ı işgali.
12
Temmuz 1921
Gediz'in Yunanlıların eline geçmesi.
13
Temmuz 1921
Afyonkarahisar'ın Yunanlılar tarafından
ikinci kez işgal edilmesi.
Yunanlıların
Pazaryeri'ni işgali,
Altıntaş'a
Bilecik'e girişi.
14
Temmuz 1921
Tavşanlı'nın Yunanlılar tarafından
işgali.
15
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Yumruçal ve Nasuhçal
muharebeleri ve 4. Tümen Komutanı Yarbay Nazım Beyin şehit oluşu.
Bozüyük'ün
Yunanlılar tarafından işgali.
16
Temmuz 1921
Köprühisar'ın milli kuvvetler tarafından
işgali.
17
Temmuz 1921
Kütahya, Emet, Simav (3.kez) Seyitgazi ve
Demirci'nin (3 kez) Yunanlılar tarafından işgali.
18
Temmuz 1921
Mustafa Kemal Paşa'nın Batı Cephesi
karargahında İsmet Paşa'ya talimatı:
"Orduyu, Eskişehir'in Kuzey ve Güneyinde topladıktan
sonra, düşman ordusuyla araya büyük bir mesafe koymak lazımdır
ki ordunun tanzim, tensik ve takviyesi mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya
gerisine kadar çekilmek caizdir."
19
Temmuz 1921
Yunanlıların Eskişehir yönünde
ilerlemeleri ve akşam Eskişehir'i girişleri. (Eskişehir'in işgali)
Milli Kuvvetlerin
Yalova'ya girişleri. (Yalova'nın kurtuluşu)
Yunan Kralı
Konstantin'in Uşak'a gelişi.
20
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Yunanlılarla Kanlıpınar(Sultaniye)
ve Çamtepe muharebeleri.
21
Temmuz 1921
Batı Cephesi kuvvetlerinin Eskişehir doğusunda
karşı taarruzu ve Yunanlılar tarafında karşı
konulması. (Eskişehir muharebesi)
22
Temmuz 1921
Yunan Kralı Konstantin'in Eskişehir'e gelişi
ve başkomutanlığı üzerine alışı.
23
Temmuz 1921
Batı Cephesi birliklerinin Sakarya'nın doğusuna
doğru çekilme yürüyüşüne devam etmeleri.
TBMM'nin gizli
oturumda icra vekiller heyeti reisi Fevzi Paşa'nın hükümet
merkezinin Kayseri'ye taşınmasına ilişkin Heyet-i Vekile
kararını bildiren demeci. (TBMM'de sert tartışmalar.
Hatiplerin Ankara'nın savaşsız teslimini kabul etmemeleri.
Ankara'nın savunulmasına ve ayrıca cephedeki durumu öğrenmek
üzere bir heyet gönderilmesine ilişkin kararı)
Yunan Kralı
Konstantin'in Kütahya'ya gelişi.
24
Temmuz 1921
Köprühisar ve Kavaklı'nın Yunanlılar
tarafında işgali.
25
Temmuz 1921
Batı Cephesi'nde Türk ordusunun geri çekilme yürüyüşünü
tamamlayarak Sakarya nehrinin doğusuna çekilmesi.
Yunanlıların
Yenişehir'i üçüncü kez işgali.
30
Temmuz 1921
TBMM gizli oturumunda, "Hükümet ve Meclisin
mümkün olduğu kadar Ankara'da faaliyetine devamına, hakiki lüzum ve
zaruret hasıl olduğu takdirde, yeni bir karar alınmasına ilişkin"
önergenin kabulü.
1
Ağustos 1921
Franklin
Boullion'un Paris'e dönüşü.
5
Ağustos 1921
Mustafa
Kemal Paşa'ya geniş yetkiler ve üç aylık süreyle Başkomutanlık
tevcih eden kanunun TBMM'de kabulü.
Fevzi Paşa'nın
istifası üzerine Genelkurmay Başkanlığına seçilmesi.
Refet Paşa'nın
Milli Müdafaa vekilliğine seçilmesi. (Dahiliye vekilliği de
vekaleten üzerinde bırakılmıştır)
7
Ağustos 1921
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'nın "1-6 tekalif-i milliye emirleri"ni
yayımlaması.
Sandıklı'nın
Yunanlılar tarafından işgali.
Malta'dan dönen
Fethi Bey'in Ankara'ya gelişi.
15
Ağustos 1921
Yunanlıların Sivrihisar'ı işgali.
Yunan Kralı
Konstantin'in ordularına "Ankara'ya" emrini vermesi.
16
Ağustos 1921
İngiltere Başkanı Lloyd George'un Avam
Kamarası'nda konuşması:
"Kemalist ayaklanmayı bastırmak için Anadolu içlerine
kadar İngiliz askerleri gönderilemediğine göre, tek bir şık
vardır. O da her iki tarafı sonuna kadar vuruşturmaktır."
20
Ağustos 1921
Bolvadin'in Yunanlılar tarafından işgali.
21
Ağustos 1921
Çay'ın Yunanlılar tarafından işgali.
23
Ağustos 1921
Yunan ordusunun taarruzu ve Sakarya Meydan Savaşı'nın
başlaması.
26
Ağustos 1921
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın
emri:
"Hatt-ı müdafaa yoktur. Sath-ı müdafaa vardır. O
satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı
vatandaşın kanıyla sulanmadıkça terk olunamaz."
13 Eylül 1921 Sakarya Meydan Savaşı'nın sonuçlanması ve Yunan kuvvetlerinin Sakarya nehrinin doğusunda imhasıyla zaferin kazanılması
Fahrettin (Altay)
ve Kazım (Özalp) Beylerin General rütbesine yükseltilmeleri.
14 Eylül 1921 Yunanlıları kovalayan Türk kuvvetlerinin Sakarya'nın batısına geçmesi
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'nın "Genel seferberlik" ilanını
bildiren emri.
18
Eylül 1921
Yunan
kuvvetlerinin Eskişehir'e doğru çekilmeleri.
19
Eylül 1921
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa'ya Müşir (Mareşal) rütbesi ve "Gazi"
unvanının verilmesi.
24
Eylül 1921
Franklin
Boullion'un Ankara'ya gelişiyle Türk - Fransız görüşmelerinin
yeniden başlaması.
Bolvadin ve Çay'ın
kurtuluşu.
26
Eylül 1921
Yunan Kralı
Konstantin'in Atina'ya dönmek üzere Bursa'dan ayrılışı.
13
Ekim 1921
TBMM Hükümetiyle, Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan,
Ermenistan) arasında "Kars antlaşması"nın
imzalanması.
20
Ekim 1921
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetiyle Fransa Hükümet arasında,
"Ankara İtilafnamesi"nin imzalanması.
23
Ekim 1921
İstanbul'da Ankara Hükümetinin siyasi temsilcisi
Hamit Bey ile, İngilizler arasında Anadolu'daki İngiliz
esirleriyle Malta'daki Türk esirlerinin değiştirilmesi hakkında
anlaşma imzalanması.
31
Ekim 1921
Başkomutanlık süresinin 5 Kasım 1921'den başlayarak
3 ay daha uzatılması.
1
Kasım 1921
İnebolu'da 23 Ekim 1921 anlaşmasına göre Türklerle
İngilizler arasında tutsak değişimi.
15
Kasım 1921
Malta'dan dönen
Rauf Bey'in TBMM'ne katılışı.
17 Kasım 1921 Rauf Bey'in Nafıa Vekilliğine seçilişi
13
Aralık 1921
General
Frunze başkanlığındaki Ukrayna heyetinin Ankara'ya gelişi.
24
Aralık 1921
Osmaniye'nin
kurtuluşu.
TBMM'nin gizli
oturumunda Veliaht Abdülmecit Efendinin Meclis Başkanlığına
gönderdiği TBMM'ni tanıyan mektubun okunması.
25
Aralık 1921
Gaziantep'in
kurtuluşu.
27
Aralık 1921
Tarsus'un
kurtuluşu.
1922
2
Ocak 1922
Türkiye ile Ukrayna arasında Ankara'da "Dostluk
Antlaşması" imzalanması.
3
Ocak 1922
Mersin'in kurtuluşu.
4
Ocak 1922
Dörtyol'un kurtuluşu.
5
Ocak 1922
Adana'nın kurtuluşu.
14
Ocak 1922
Kazım Paşa'nın (Özalp) Milli Müdafaa vekilliğine
seçilmesi.
28
Ocak 1922
Sovyet elçisi Aralov'un Ankara'ya gelişi.
1
Şubat 1922
Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın İngilizlerin
Musul'daki siyasi faaliyetleri nedeniyle Milli Müdafaa Vekaleti'ne emri:
"Misak-ı Milli sınırları içinde kalan Musul'un
kurtarılması amacıyla Revandiz bölgesine bir kısım
kuvvet gönderilmesi."
4
Şubat 1922
Başkomutanlık Kanunu'nun TBMM'de ikinci kez üç
ay daha uzatılması.
7
Şubat 1922
Hariciye vekili Yusuf Kenan Bey Başkanlığındaki
heyetin Avrupa'ya gitmek üzere Ankara'dan hareketi.
6
Mart 1922
TBMM'nin gizli oturumlarında Başkomutan Mustafa
Kemal Paşa'nın askeri durum hakkında konuşması:
"Ordumuzun kararı taarruzdur. Fakat, bu taarruzu tehir
ediyoruz. Sebebi hazırlığımızı tamamen ikmale
biraz daha zaman lazımdır."
9
Mart 1922
Özdemir Bey'in Musul bölgesine takviye etmek üzere,
Revandiz'e hareketi.
16 Mart 1922