KURTULUŞ SAVAŞI TARİH SIRALAMASI
1918
30
Ekim 1918
Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında
Mondros Mütarekesi'nin imzalanması.
31
Ekim 1918
Mütarekenin yürürlüğe girmesi. General Liman Von
Sanders'in, Yıldırım Orduları komutanlığını,
Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesi
Birinci Kafkas Kolordusu'nun lağvı ve komutanı Kazım
Karabekir'e, İstanbul'a dönme emrinin verilmesi.
1
Kasım 1918
Mondros'tan dönen Osmanlı murahha heyeti başkanı,
Rauf (Orbay) Bey'in, gazetecilere demeci:
"... Yaptığımız mütareke umduğumuzun üstündedir.
Devletin bağımsızlığı, saltanatın hukuku,
milletin onuru tümüyle kurtarılmıştır."
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin son kongresinin toplanması.
2
Kasım 1918
Enver, Talat, Cemal Paşalar ile kimi İttihat ve
Terakki ileri gelenlerinin İstanbul'dan kaçışı.
3
Kasım 1918
İstanbul'da "Karakol Cemiyeti"nin kurulması
(Ekim sonları veya Kasım başlarında). Musul'un İngilizler tarafından işgal
edilmesi.
4
Kasım 1918
Bir Fransız alayının Doğu Trakya'ya
gelerek Uzunköprü - Sirkeci demiryolunu işgali.
5
Kasım 1918
Mustafa Kemal Paşa'nın Katma'dan Adana'ya çağırdığı
Albay Fuat Paşa ile görüşmesi:
"Artık milletin bundan sonra kendi haklarını
kendisi araması ve müdafaa etmesi, bizlerin de mümkün olduğu kadar
bu yolu göstermemiz ve bütün ordu ile beraber yardım etmemiz lazımdır"
Harbiye Nezareti'nin 1866 - 1893 doğumluların terhisinin yapılacağını
bildiren emri.
Kars'ta düşman işgaline meydan vermemek için "Kars
Milli İslam Şurası"nın kurulması
Mustafa Kemal Paşa'nın, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'ya
telgrafı:
"Pek ciddi ve samimi olarak arz ederim ki, Mütareke şartları
arasında, yanlış yorum ve anlamayı ortadan kaldıracak
tedbirler alınmadıkça, orduları terhis edecek ve İngilizlerin
her dediğine boyun eğecek olursak, İngilizlerin ihtiraslarının
önüne geçmeye imkan olmayacaktır."
6
Kasım 1918
Bir İngiliz savaş gemisinin İzmir Limanı'na
girişi, Rumlar tarafından karşılanışı,
Aya Fotini kilisesine Yunan bayrağının çekilişi.
İzmir'de bazı yurtseverlerin "İzmir Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"ni kurmayı kararlaştırmaları ve
cemiyetin gayri resmi olarak kuruluşu.
7
Kasım 1918
Yıldırım Orduları grubu komutanlığı
ile, 7. Ordu karargahının lağvedilmesi ve Mustafa Kemal Paşa'nın
Harbiye Nezareti emrine verilmesi.
8
Kasım 1918
Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'nın istifası.
9
Kasım 1918
İskender'in bir İngiliz müfrezesi tarafından
işgali
İngilizlerin Seddülbahir ve Kumkale'ye kuvvet çıkararak Çanakkale
Boğazı'nın her iki tarafını işgal etmeleri.
11
Kasım 1918
Tevfik Paşa
kabinesinin kuruluşu, İngilizlerin Osmanlı hükümetinden Kars,
Ardahan ve Batum'un boşaltılmasını istemesi.
12
Kasım 1918
Bir Fransız
tugayının İstanbul'a girişi.
13
Kasım 1918
İngiliz,
Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan İtilaf
filosunun İstanbul'a gelmesi ve karaya kuvvet çıkarması.
Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'a gelişi.
17
Kasım 1918
Türk
Birliklerinin Bakü'yü boşaltması ve İngilizlerin işgali.
20
Kasım 1918
Çanakkale
Boğazı'nın Rumeli yakasındaki İngiliz işgalinin
Fransızlara devredilmesi
21
Kasım 1918
Doğuda
9. Ordu komutanı Yakup Şevki Paşa'nın (Subaşı)
Elviye-selase'nin (Kars, Ardahan, Batum) savunulmasını emretmesi.
28
Kasım 1918
Kazım
Karabekir Paşa'nın İstanbul'a dönüşü.
29
kasım 1918
İstanbul'da
bazı kuruluş ve siyasi parti temsilcilerinin katılımıyla
"Milli Kongre" adıyla bir kuruluş oluşturulması.
2
Aralık 1918
Edirne'de "Trakya-Paşaeli
Müdafaa-i Heyeti Osmaniyesi" adlı cemiyetin kuruluşu.
3
Aralık 1918
İtilaf
Devletleri temsilcilerinin Londra'da bir toplantı yaparak, Türkiye'de
kendilerine düşen askeri nüfus bölgelerini saptamaları.
4
Aralık 1918
İstanbul'da
"Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti"nin
kurulması.
"Wilson Prensipleri
Cemiyeti"nin kurulması.
6
Aralık 1918
İngilizlerin
Kilis'i işgali.
7
Aralık 1918
Antakya'nın
Fransızlar tarafından işgali.
11
Aralık 1918
Yerli
Ermeni'lerden kurulu bir Fransız taburunun Dörtyol'a girişi ve işgali.
17
Aralık 1918
Mersin,
Tarsus, Adana, Ceyhan, Misis ve Toprakkale'nin Fransızlar tarafından işgali.
19
Aralık 1918
Dörtyol bölgesinde
Fransız ve Ermeniler'le Kuvay-i Milliye arasında çarpışma
ve On beş Fransız'ın öldürülmesi.
21
Aralık 1918
İstanbul'da
"Kilikyalılar Cemiyeti" nin kurulması.
Osmanlı Meclisi Mebusanı'nın kapatılması hakkında
padişah fermanı.
23
Aralık 1918
İslahiye,
Çebelibereket (Osmani) Bahçe, Hassa, Mamure'nin işgali.
24
Aralık 1918
İstanbul'da
Fevzi Paşa'nın (ÇAKMAK) Genelkurmay Başkanı oluşu.
İngilizlerin Batum'u işgali.
27
Aralık 1918
Pozantı'nın
Fransızlar tarafından işgali.
1919
1
Ocak 1919
İngilizlerin Antep'i işgali.
3
Ocak 1919
İngilizlerin Cerablus'u işgal etmeleri.
Ardahan'da düşman işgaline mani olunmak üzere bir kongre
toplanması.
7
Ocak 1919
Konya istasyonunun düşman tarafından işgal
edilmesi.
10
Ocak 1919
Padişah Vahdettin'in İngiliz Yüksek Komiseri Amiral
Calthorpe'a bütün umudunu İngiltere'ye bağladığını
bildirdiği mesajı.
12
Ocak 1919
İngilizlerin Ermeni amaçlarına hizmet etmek üzere Kars'a
yerleşmeleri.
14
Ocak 1919
Bir Yunan birliğinin Hadımköyü'nden Lüleburgaz'a kadar
demiryolunu işgali.
15
Ocak 1919
İngilizlerin Haydarpaşa İstasyonu'nu, Fransızların
Şark demiryollarını işgal etmeleri.
17
- 18 Ocak 1919
Kars'ta bir kongre toplanması (Büyük Kars
Kongresi) ve "Cenubi garbi Kafkas Hükümeti Muvakkatesi Milliyesi"
adıyla yönetim kurması.
Cenubigarbi Kafkas Hükümeti 25 Mart 1919 tarihinden başlayarak, "Cenubigarbi
Kafkas Hükümeti Cumhuriyesi" adını kullanmaya başlamıştır.
18
Ocak 1919
İtilaf Devletleri temsilcilerinin toplandığı Paris
Barış Konferansı'nın açılışı.
22
Ocak 1919
Türk Kuvvetleri'nin Batum'u boşaltması.
Konya İstasyonu'nun İngilizler tarafından işgal
edilmesi.
30
Ocak 1919
Paris Barış Konferansında Osmanlı İmparatorluğu'nun
parçalanmasının kararlaştırılması.
1
Şubat 1919
Kasaba (Turgutlu) Aydın Demiryolu'nun İngilizler
ve Fransızlar tarafından işgali.
3
Şubat 1919
Fransızların Pozantı'nın güneyindeki
Akköprü ve Çiftehan'ı işgal etmesi.
Venizelos'un, Paris Barış Konferansı'nda Yunan görüşünü
savunması : (Bütün adaları, Trakya'yı ve Batı Anadolu'yu
Yunanistan için istemesi)
8 Şubat 1919 Fransız işgal orduları başkomutanı general Francete Esperay'in Sirkeci'den Beyoğlu'na kadar beyaz at üzerinde ve Rum tezahüratı ile yürüyüşü
9
Şubat 1919
Hadisat Gazetesi'nde Süleyman Nazif'in Fransız
generalinin davranışını yeren ünlü yazısı. "Kara
Bir Gün".
12
Şubat 1919
Trabzon'da "Trabzon
Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti"nin kuruluşu.
19
Şubat 1919
Karadeniz Bölgesindeki
Rum faaliyetlerine karşı Samsun'da, "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"nin kuruluşu.
22
Şubat 1919
Maraş'ın
İngilizler tarafından işgal edilmesi.
23
Şubat 1919
Samsun'da
Rum tehlikesine karşı faaliyete geçen "Karadeniz Türkleri Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti"nin Tokat şubesinin kuruluşu
XX. Kolordu Komutanlığına atanan Ali Fuat Paşa'nın
İstanbul'dan Konya'ya hareketi.
26
Şubat 1919
Paris Barış
Konferansı'nda, Aharonyan ile Nubar Paşa'nın Ermeni isteklerini açıklamaları.
27
Şubat 1919
İngilizlerin
Birecik'i işgal etmeleri
Rauf Beyin (Orbay) askerlikten istifası.
2
Mart 1919
Nusaybin'den dönen Ali İhsan Paşa'nın (Sabis)
Haydarpaşa istasyonunda İngilizler tarafından tutuklanması.
3
Mart 1919
"Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Milliye Cemiyeti"nin
Erzurum şubesinin kuruluşu.
Tevfik Paşa'nın istilası.
4
Mart 1919
Birinci Damat Ferit Paşa kabinesinin kuruluşu.
7
Mart 1919
Kozan'ın işgali.
10
Mart 1919
İstanbul'da İngilizlerin isteği ile bazı tanınmış
kişilerin tutuklanması.
30
Mart 1919
İngilizlerin Merzifon'u işgali.
Damat Ferit Paşa'nın İngiliz Yüksek Komiseri Amiral
Calthorpe'a İngiliz himayesini isteyen bir proje vermesi.
Boğazlayan kaymakamı Kemal Bey'in Ermeni tehciri dolayısıyla,
Divanı Harp kararıyla, İstanbul'da idamı ve ertesi gün halkın
olayı büyük gösterilerle protesto etmesi.
11
Nisan 1919
XI. Kolordu
Komutanlığına atanana Kazım Karabekir'in İstanbul'da
Mustafa Kemal Paşa'ya veda ziyareti.
12
Nisan 1919
Albay
Fahrettin Bey'in (Altay), III. Kolordu Komutanlığına atanması.
13
Nisan 1919
İngilizlerin
Kars'ı işgal edip Cenubigarbi Kafkas Hükümeti'nin dağıtması.
16
Nisan 1919
Fransızların
Afyon'u işgali.
20
Nisan 1919
Gürcü
ordusunun, milli şura kuvvetlerini bozarak Ardahan'ı işgali.
Adana'da "Kilikyalılar Cemiyeti"nin kuruluşu.
28
Nisan 1919
Divan-ı
Harb-i Örfi'nin İstanbul'da duruşmalara başlaması
29
Nisan 1919
Harbiye Nazırı
Şakir Paşa'nın, Mustafa Kemal Paşa'ya "Türklerin
Rumlara yaptığı baskıyı yerinde incelemek ve önlemek
üzere Karadeniz Bölgesine müfettiş olarak gönderilmesinin kararlaştırıldığını
bildirmesi."
30
Nisan 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın 9. Ordu kıtaatı müfettişliğine
atanması.
İngilizlerin Kars'ın yönetimini Ermenilere devretmesi.
3
Mayıs 1919
XV. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir'in Erzurum'a
gelişi.
5 Mayız 1919 Paris Konferansı görüşmelerinde, Lloyd George'un Yunanlıların İzmir'e çıkarılmasını önermesi
10
Mayıs 1919
İtilaf
Devletleri temsilcilerinin, Paris'te Yunanlıların İzmir'i işgali
konusunda karar almaları.
11
Mayıs 1919
Mardin bölgesinde
Ali paşa ayaklanması.
İtalyanların Marmaris, Fethiye ve Bodrum'u işgali.
Bir kısım Amerikan savaş gemilerinin İzmir'e gelişi.
14
Mayıs 1919
Genelkurmay
başkanlığına Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI) ikinci kez
atanması.
Mustafa Kemal Paşa'nın, Sadrazam Damat Ferit ile yeni görevi
hakkında görüşmesi.
İzmir civarındaki Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale
istihkamlarının İngiliz, Fransız ve Yunan birliklerince işgali.
İtalyanların Kuşadası'na çıkarma yapması
ve Selçuk İstasyonu'nun işgali.
15
Mayıs 1919
İzmir'in
yunan birlikleri tarafından işgali.
Yunan askerlerine ilk kurşunu atan Hasan Tahsin'in şehit edilişi.
Mustafa kemal paşa'nın Padişah Vahdettin tarafından
kabulü.
Muğla'da, İzmir'in işgalini protesto amacıyla miting.
16
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılışı.
Seferi Hisar'ın Yunanlılar tarafından işgali.
Güllük'ün İtalyanlar tarafından işgali.
Denizli, Tavas, Kastamonu'da İzmir'in işgalini protesto
mitingleri.
17
Mayıs 1919
Albay Refet
Bey'in (BELE) III. Kolordu komutanlığına atanması.
İtalyanların Söke'yi işgali.
Yunanlıların Urla ve Çemşe'yi işgali.
19
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışı.
Aydın ve İstanbul'da İzmir'in işgalini protesto
mitingleri.
20
Mayıs 1919
İstanbul'da
"İngiliz Muhipleri Cemiyeti"nin kuruluşu.
Yunan kuvvetlerinin Torbalı'yı işgali.
İstanbul'da, Üsküdar Doğancılar'da İzmir'in işgalini
protesto mitingi.
21
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'dan, Erzurum'dan XV. Kolordu komutanı Kazım
Karabekir Paşa'ya telgrafı:
"Umumi durumumuzun almakta olduğu vahim şekilden pek
elemli ve müteessirim. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son
vicdani vazifeyi yakından müşterek mesai ile yerine getirmek mümkün
olacağı kanaatiyle bu son memuriyeti kabul ettim. Bir an evvel Zat-ı
alinize kavuşmak arzusundayım"
Menemen ve Seydiköy'ün işgali.
22
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Samsun'dan Sadaret'e raporu:
"Millet yek vücut olup, hakimiyet esasını, Türklük
duygusunu hedef ittihaz etmiştir."
Genelkurmay başkanı Cevat Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI),
Yunanlıların bazı yerlerde silah teslim almaları üzerine
İzmir ve civarına genelgesi:
"Devletin Yunanlılara kaptıracak ne bir silahı, ne de
fişeği vardır. Silah teslimi gibi zilletlere meydan bırakılmamasını
ehemmiyetle ilave ederim.
Kadıköy'de yabancı işgallerini protesto mitingi.
Balıkesir'de Doğru Söz adlı işgallere karşı
gazetelerin yayıma başlaması.
Yunanlıların Selçuk'u işgali.
Diyarbakır'da, İzmir'in işgalini ve Doğu'da bir
Ermeni devleti kurulması tasarısını protesto mitingi.
23
Mayıs 1919
İzmir'in
Yunanlılar tarafından işgalini protesto amacıyla "Sultan
Ahmet Meydanı"nda büyük miting.
24
Mayıs 1919
Rauf Bey'in
(ORBAY) Anadolu'ya geçmek üzere İstanbul'dan ayrılışı.
25
Mayıs 1919
Mustafa
kemal Paşa'nın Samsun'dan Havza'ya geçişi.
Bayındır ve Karabağ'ın Yunanlılar tarafından
işgali.
26
Mayıs 1919
Yunanlıların
Manisa'yı işgali.
Yunanlıların Germencik İstasyonu'nu da ele geçirmeleri.
Yıldız Sarayında "Şura-yı Saltanat"
toplantısı (Vahdettin'in açış konuşması, Sadrazam
Damat Ferit Paşa'nın konuşmasından sonra üyelerin son
siyasi durum hakkında görüşlerini bildirmesi.)
27
Mayıs 1919
Yunanlıların
Aydın'ı işgali.
28
Mayıs 1919
Mustafa
Kemal Paşa'nın Havza'dan, III., XV. ve XX. Kolordu Komutanlıklarına
yazısı:
"Milletin esaretten kurtuluşu, hakim ve müstakil oluşu
topraklarında yaşayabilmesi ancak azimkar ve namuslu ellerin milletin
kısa ve doğru yoldan müdafaa-i hukuk ve istiklale sevkiyle kabil
olacaktır. Mülkiye memurlarının şayan-ı itimat zevatı
el ele vererek İstiklalimizin müdafaası emrinde gereken teşkilatı
(şüphesiz mahrem)...zaruri ediyorum. Bu husus ihtisası dolayısıyla
biz askerlerin uhde, vatanperveresine terettüp etmektedir."
Ayvalık sahillerine çıkarma yapan Yunan kuvvetlerine 172.
Piyade Alay Komutanı Yarbay Ali Beyin (Çetinkaya) silahla karşı
koyması.
Yunanlıların Tire'yi işgal etmesi.
İngilizlerin İstanbul'da Bekirağa Bölüğü'nde
tutulan 67 siyasi tutukluyu Malta'ya sürmesi.
29
Mayıs 1919
Ayvalık
ve Turgutlu'nun Yunanlılar tarafından işgal edilmesi.
1
Haziran 1919
Ödemiş'in
Yunanlılar tarafından işgal edilmesi
Damat Ferit Paşa'nın Paris Konferansı'na davet
edilmesi.
İtalyanların Milas'ı işgali.
Albay Kazım Bey'in (Özalp) Balıkesir'deki 61. Fırka
Komutanlığı görevine başlaması
4
Haziran 1919
Yunanlıların
Nazilli'yi işgal etmesi.
5
Haziran 1919
Yunanlıların
Akhisar ile Nif'i işgali.
İtalyanların Çin'e ile Yatağan'ı işgali.
6
Haziran 1919
General Milne'nin
Mustafa Kemal Paşa'nın geri çağrılması için Harbiye
Nezareti'ne yazısı.
8
Haziran 1919
Harbiye Nazırı
Şevket Turgut Paşa'nın Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafı :
"Maiyetinizdeki istimbotlardan biriyle İstanbul'a teşrifiniz
rica olunur..."
Anadolu'ya geçen Rauf Bey'in (Orbay) Ankara'ya gelişi ve Ali Fuat
Paşa tarafından karşılanışı.
9
Haziran 1919
Hacı
Şükrü Bey tarafından Aydın cephesinde "Kuvay-i
Milliye" teşkil edilmesi.
11
Haziran 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'dan Kazım
Karabekir Paşa'ya telgrafı:
"Hükümet, aldatarak İstanbul'a getirtmek planını
izlediğinden, ben de mümkün olduğu kadar zaman kazanmak ve karargahımı
memleket içerisine sokmak için aynı usulde mukabele ve yazışma
yapmaktayım."
12
Haziran 1919
Mustafa Kemal Paşa'nın karargahı ile
beraber Amasya'ya gelişi.
Yunanlıların Bergama'yı işgali.